Bao giờ cho đến tháng Mười

Hà Giang là vùng đất gây nghiện. Tôi biết tới Hà Giang hơi muộn nhưng kể từ khi biết thì 4 năm liền tôi đều có những chuyến đi tới đây, và khi rời đi rồi thì vẫn mong quay trở lại, đi nhiều hơn, đi sâu hơn, ở lâu hơn, vào những thời điểm khác nhau trong năm.

Chính vì mê Hà Giang như thế mà trong một chuyến bay ra Hà Nội gần đây tôi chọn xem phim Chuyện của Pao, để được xem lại cảnh vật Hà Giang, xem ngôi nhà mà tôi từng tới nhiều năm sau khi bộ phim được quay. Ngôi nhà ấy thật đẹp, và bộ phim thật dở. Ấy vậy mà hình như nó đã từng đoạt một cái giải gì đấy. Cô diễn viên chính Hải Yến đóng xuất sắc vai một cô gái Kinh khoác lên người bộ váy áo H'Mông. Cô chẳng bao giờ thuộc về phong cảnh ấy, vùng đất ấy, và nét mặt của cô thể hiện điều đó thật rõ ràng, khiến ta không một chút mảy may nghi ngờ rằng cô chỉ là một cô gái dưới xuôi ghé thăm bộ phim trong chín mươi phút. Là tôi đồ rằng thế, chứ phim dở như thế tất nhiên tôi sẽ không xem hết. Tôi thật sự rất ngại những đoạn thoại rõ mồn một, đều đều, không cảm xúc, như đọc kịch bản trên đài phát thanh, chứ không phải do người thường nói. Cảnh nọ chuyển cảnh kia toàn cắt cụp, cắt cụp, rất dễ gây mất hứng, mà tôi không thích bị mất hứng trong mọi hoàn cảnh.

Trên chuyến bay về, tôi chọn xem một bộ phim Việt Nam khác, Bao giờ cho đến tháng Mười. Đó là một lựa chọn hoàn toàn ngẫu nhiên, chỉ vì tôi luôn nhớ cái tựa phim đã trở thành thành ngữ này, mà chưa bao giờ xem. Quá may mắn, vì đó là một bộ phim tuyệt hay. Hiếm có bộ phim Việt Nam nào chân thực và xúc động như thế, mặc dù phim đen trắng, làm từ năm 84, xem trên môi trường máy bay thì cũng không phải là lý tưởng. Lê Vân quá đẹp và diễn xuất xuất sắc, người xem tưởng có thể chết chìm trong đôi mắt cô. Các vai phụ, kể cả vai quần chúng, đều diễn rất tốt, không gây ra cảm giác bực mình thường có hay xem phim Việt. Điểm trừ duy nhất của phim là âm nhạc, nó phô trương và ồn ào vô cớ, về nhà tìm hiểu thêm thì hóa ra nhạc của Phú Quang.

Chuyến bay hạ cánh khi phim chưa kết thúc nên về nhà tôi vội trèo lên Youtube xem tiếp. Cho tới giờ này trên Youtube vẫn còn bộ phim ấy, mọi người nên xem. Cơn cuồng Bao giờ cho đến tháng Mười của tôi đã lây sang housemate của tôi, thế nên cô ấy lập tức post một status về bộ phim mà tôi hoàn toàn cam đoan rằng đó là ý tưởng của tôi.

Shrek, not sex

Trong vòng chừng ba bốn năm nay số phim tôi xem đếm không quá hai bàn tay, phần lớn trong đó là phim hoạt hình. Tuy nhiên, nếu tính lượt xem, kiểu như tính lượt người đi hội hoa xuân hay lượt rùa nổi lên mặt hồ, thì cũng được kha khá.  Tôi nhẩm tính xem Up khoảng hai chục lần, Bạch Tuyết và bảy chú lùn khoảng  bốn năm chục, Finding Nemo độ ba chục, đại khái vậy.  Thế nhưng cái phim tôi thích nhất, Shrek, thì mới xem có năm lần.  Lý do là nó đã thất lạc đâu đó trong hộc bàn, hộc tủ, gầm ghế sofa (nhưng chắc không phải bên trong loa vì nó quá to để nhét lọt cái lỗ của loa bass - hôm nọ tôi mới tháo banh cái loa ra tìm được một rổ đồ Lego mà hai bạn Alpha và Pi giấu trong đó, cùng với một cái đồ mang giày hiệu Kenneth Cole mà tôi hết sức yêu quý). Tôi mới khai quật lại được cái đĩa Shrek hôm kia thôi, và đã kịp xem lại cùng với các con (bao gồm con trai, con gái, và con vợ). Không nghi ngờ gì nữa, Shrek là thể loại phim mà xem lần sau chỉ có thích hơn lần trước. Toàn bộ phim là một chuỗi dài những giễu cợt liên tu bất tận nhiều tầng lớp, bóc lớp này ra ta còn lớp khác.  Tôi thích từ cảnh mở đầu khi Shrek xé truyện cổ tích làm giấy chùi, e hèm, đít cho đến cảnh cuối cùng chú Gingerbread tập tễnh chống gậy làm bằng kẹo đập lún đầu mô hình Lord Farquaad, từ cảnh công chúa Fiona nằm chớp chớp mắt trên giường đợi nụ hôn đầu của tình yêu chân chính đến cái giọng Pháp của Robin Monsieur Hood không thể hài hơn (màn này chắc giễu bác Nhị Linh he he) nói chung cả cái Shrek tập 1 này không chỗ nào không thích (tập 2 nhạt hẳn, còn tập 3 thì chịu không nhớ nổi nội dung thế nào).  Ba xen favorite trong phim này của tôi là:

(i)                  Lord Farquaad đang tra hỏi Gingerbread thì quân lính mang gương thần vào.  Lord Farquadd hỏi gương thần đại khái gương kia ngự ở trên tường có vương quốc nào hoàn hảo được nhường vương quốc của ta.  Gương thần bảo, đúng ra mà nói thì ông không phải là vua.  Lord Farquaad hất hàm một cái, tên lính hầu vớ lấy một cái gương soi nhỏ, đấm một phát vỡ vụn. Gương thần tức thời xuống giọng, à, ý tôi là ông chưa phải là vua, nhưng ông chỉ cần cưới một cô công chúa là thành vua ngay ấy mà.  Chiêu của Lord Farquaad rõ là chiêu kinh điển của những người có sức mạnh trong tay khi muốn nghe điều mình muốn nghe.

(ii)                Nếu như lính hầu của Lord Farquaad được huấn luyện rất tốt, chủ hất hàm đã hiểu ý, thì dân chúng của Lord Farquaad có vẻ được huấn luyện tốt không kém. Ra lệnh vỗ tay tất cả cùng vỗ tay, ra lệnh cười tất cả cùng cười, đến nỗi trở thành thói quen, nếu không ai ra lệnh thì cũng chả biết làm gì nữa.  Cả khi rồng và lừa đại phá đám cưới còn Lord Farquaad đã bị nuốt chửng rồi, dân chúng cũng chả có phản ứng gì, mãi đến khi  một anh lính vớ tấm bảng viết vội chữ “Ồ” lên chìa về phía dân chúng thì dân chúng mới đồng thanh “Ồ”.

(iii)               Nhưng đỉnh cao phải là xen này: Công chúa Fiona sau khi được Shrek cứu khỏi lâu đài, sáng dậy lòng phơi phới chưa kịp đánh răng rửa mặt đã ồ ô ô, ô ố ồ.  Có con chim đang nằm ấp ba quả trứng thấy công chúa hát, cũng bay lên cành cây mà hót theo phụ họa.  Người và chim hòa giọng du dương. Giọng công chúa cao tới đâu giọng chim ngân nga đến đó.  Nhưng càng lúc giọng công chúa lên càng cao, chim gắng hết sức theo, căng phồng cả mình.  Giọng công chúa lên chót vót, chim căng mình hết cỡ, bùng, nổ tung người, lông rơi lả tả. Cảnh tiếp thấy công chúa đang làm ốp la ba quả trứng chim.  Quả là một đòn tấn công tuyệt đẹp của hậu hiện đại vào chủ nghĩa lãng mạn!

Trời mưa, và Erich Segal đã chết

Đã sang đầu tháng 12 âm lịch mà Sài Gòn bỗng dưng mưa mưa gió gió. Đường bẩn nhòe nhoẹt, xe cộ nhòe nhoẹt, mặt người nhòe nhoẹt, tất cả trông rất thiểu não. Cứ như là Hà Nội một ngày mưa phùn. Cứ như Đơn Dương những ngày mưa dầm. Sáng, đưa Alpha đi học, hai bố con ôm nhau co ro dưới chiếc ô to. Con gái càng lớn càng xinh và càng tình cảm. Mới hôm qua Alpha tuyên bố lớn lên con không đi làm đâu. Hỏi tại sao, cô nàng bảo vì nếu con đi làm thì con không được gặp ba mẹ. Ôi chao, con gái. Bây giờ ba bốn tuổi con nói thế, chứ có khi mười bốn mười lăm tuổi thì khóa trái cửa không cho ba mẹ vào phòng; con hai mươi tuổi thì chắc nhà chỉ có hai ông bà già uống trà trệu trạo nhìn nhau thôi.

Có những bộ phim hay cuốn truyện tuy không thật ấn tượng nhưng cứ vào những hoàn cảnh nhất định thì lại nhớ đến. Trời xám xịt thế này thì nhớ một bộ phim ra mắt năm 2002 tên là Igby goes down. Igby là tên một cậu thiếu niên ở New York, do một chú nhà Culkin đóng, bỏ nhà đi lang thang rồi hình như yêu một cô gái điếm thì phải. Không nhớ rõ lắm, nhưng nhớ rõ cái cảnh ngoài trời mưa tầm tã, Igby ngồi trên chiếc xe bus để đi đến Florida tìm nắng ấm. Ờ, mà cũng có thế chi tiết này trong Bắt trẻ đồng xanh. Igby là một dạng Holden Caulfield, và phim này lấy cảm hứng từ Bắt trẻ đồng xanh mà. Trong phim có những đối thoại buồn cười, chẳng hạn một nhân vật nói với Igby: “I think if Gandhi had to spend a prolonged amount of time with you, he'd end up beating the shit out of you, too”. Tao nghĩ nếu Gandhi phải ở với mày lâu thì thế nào ổng cũng đập cho mày phọt cứt ra. Gandhi dĩ nhiên nổi tiếng về phương pháp đấu tranh bất bạo động. Còn Igby thì băn khoăn thế này: “If heaven is such a wonderful place then how come being crucified is such a big fucking sacrifice?” Nếu thiên đường là một chỗ tuyệt vời đến vậy thì bị đóng đinh trên thập tự giá sao lại là hy sinh to vãi tè? Nói chung phim chỉ xoàng xoàng nhưng xem cũng vui vui.

Hôm nay, trời mưa, và nghe tin Erich Segal, tác giả Love Story, chết, ở tuổi 72. Người chết đi còn lại gì? Với Erich Segal, chắc chắn còn lại câu này, câu nói gần như đã trở thành tuyên ngôn của những người đã yêu, từng yêu, đang yêu, và sắp yêu, nghĩa là của tất cả mọi người, trừ những người không biết yêu: Yêu là không bao giờ phải nói hối tiếc. Vì thế, hãy yêu nhau đi.

Thế thôi, cho một ngày mưa.