Nhá hàng

Trong lúc chờ đợi Bản danh sách của Schindler, à quên, Goldmund phần II, nhá hàng phát

Toàn cảnh trông nó thế này:

Cận cảnh vài em:

Châm ngôn (từ những thứ đang có trên bàn)

Vì cái tật đọc một lúc năm, bảy cuốn nên sẽ có châm ngôn từ năm, bảy cuốn.

Trước hết, xem thử cái giọng chua ngoa của bạn Giò Trắng có thể từ đâu ra:

"Thưa quý vị, cố nhiên là tôi pha trò, và tôi cũng biết rằng những câu pha trò của tôi là vô duyên, tuy nhiên cũng không hẳn là pha trò cả đâu. Có thể tôi vừa pha trò vừa nghiến răng lại cũng nên."  Câu này trích trong Bút ký dưới hầm của Dostoyevsky!

Sau khi nói xấu Giò Trắng, ta hãy nói xấu phụ nữ, nhưng kỳ thực là để quy chiếu về những đám đông xuất hiện gần đây:

"Tính giản đơn và phóng đại những tình cảm của đám đông đã khiến nó không biết đến nghi ngờ và lưỡng lự. Giống như phụ nữ, những tình cảm lập tức đi tới cực đoan."  Câu này dĩ nhiên của chuyên gia đám đông Gustave le Bon (Tâm lý học đám đông).

Kế tiếp, không phải châm ngôn mà là sự phân biệt giữa hai từ "đĩnh đạc" và "đĩnh đạt".

• Đĩnh đạc: - Đĩnh: thẳng; đạc: đo. Đĩnh đạc là đo thẳng, nghĩa bóng là nghiêm nghị, đứng đắn.
• Đĩnh đạt: - Đĩnh: thẳng; đạt: thấu. Đĩnh đạt là thấu tới, ngay thẳng, thẳng thắn.
  

Sự phân biệt này là của tác giả Long Điền Nguyễn Văn Minh trong cuốn Việt ngữ tinh nghĩa từ điển.

Ai không ưa Sartre (như tôi chẳng hạn:), hẳn khoái trá khi đọc câu này của Vargas Llosa viết về các tác phẩm của Sartre: "They have aged terribly."  Cũng trong bài này, Vargas Llosa còn viết: "There is no great art without a certain measure of unreason, because great art always expresses the whole of human experience, in which tuition, obsession, madness and fantasy play their part as well as ideas.  In Sartre's work, man seems to be made of ideas alone."  Câu này trong tập Making Waves.

Câu kế tiếp sẽ là một châm ngôn thực sự: "In omnibus requiem quaesivi, et nusquam inventi nisi in angulo cum libro." - "Tôi đã tìm kiếm sự an ngơi trong tất cả, nhưng tôi chỉ có thể tìm thấy nó trong góc đọc sách mà thôi".  Câu này trích trong cuốn Tên của đóa hồng của Umberto Eco, nhưng không phải là câu của Eco. Eco chỉ dẫn lại một người khác.

Kết thúc bằng một khổ thơ Tô Thùy Yên vậy:

Ta ngồi bên đống lửa man rợ

Hong tóc râu, chờ chín miếng mồi

Nghe cây dừa ngất gió trùng điệp

Suốt kiếp đau dài nỗi tả tơi.
(Trường Sa hành)

Thích ai ai thích bây giờ thích ai

Hôm qua nhìn vào những cụm từ khóa tìm kiếm dẫn đến blog này, tôi thấy có cụm từ “những nhà văn yêu thích của LVT.”  Thật là quý hóa quá, bạn nào quan tâm đến độ muốn biết tôi thích đọc những ai. Cứ đà này tôi được The Paris Review phỏng vấn không chừng.  Trong mục phỏng vấn các nhà văn của The Paris Review, đây là câu hỏi hay được lặp lại dưới các hình thức khác nhau.  Nhân đây, tôi quảng cáo bài trích dịch phỏng vấn Calvino được Nhã Nam đăng lại ở đây. Thật ra, nếu đọc blog này thường xuyên thì cũng biết, vì tôi hay ba hoa mà, chứ còn tìm thế kia thì không ăn thua đâu. Nhưng để giúp bạn, tôi viết hẳn một entry cho bạn khỏi nhọc công kiếm tìm:)

Tôi thích Dostoyevsky. Với tôi, Dostoyevsky là nhà văn duy nhất viết từ thế kỷ mười chín mà nay đọc lại vẫn không thấy cũ, theo kiểu từ các giám khảo American Idol hay dùng là vẫn rất “current” và “relevant”. Nói như vậy không phải các tác giả thế kỷ mười chín khác kém hơn Dos, mà chẳng qua tôi không có sức đọc nổi tất cả. Kundera diễn giải luận điểm này trong một tiểu luận trong tập Bức màn hay Cuộc gặp gỡ gì đó.  Đại khái Kundera bảo ai đó chê tranh một danh họa xấu, thì ta chỉ cần đến một viện bảo tàng có bức tranh ấy thì ta có thể thấy ngay người kia chê không có căn cứ.  Tương tự với trường hợp âm nhạc, không mất quá nhiều thời gian để kiểm chứng. Trong khi đó, ông có thể thích Conrad và người khác có thể chê Conrad hết lời, đơn giản vì ông và người kia chỉ đọc một hoặc hai cuốn của Conrad và đấy là những cuốn khác nhau.  Ví dụ muốn so sánh Dos và Lev Tolstoy ai vĩ đại hơn thì phải mất hàng năm trời để đọc trước tác của hai ông, một điều gần như không thể với tuyệt đại đa số người yêu văn học.

Tôi nhắc đến Kundera. Tôi cũng thích Kundera, vì chất trí tuệ và hài hước của ông. Theo tôi hài hước là phẩm chất nổi trội của một nhà văn lớn. Tôi thích Kundera còn để ủng hộ bác blogger nhà bên cặm cụi dịch hết cuốn này đến cuốn kia của bác ấy.:)

Nói chung mỗi lần hỏi tôi có thể cho ra một danh sách khác nhau, nhưng bây giờ ngoài hai bác trên những cái tên sau đây vụt đến trong đầu tôi: Paul Auster, dĩ nhiên, chỉ cần một cuốn The New York Trilogy là đủ để yêu bác cả đời, cho dù những cuốn về sau này của bác chán lắm.  Nếu gặp bác tôi sẽ khuyên bác tạm nghỉ viết đi du lịch vài năm. Paul Auster là dạng nhà văn chỉ cần đọc một câu là có thể thích cả cuốn sách (dại dột chẳng kém vì yêu một má lúm đồng tiền hay một cái răng khểnh mà cưới, không phải cưỡi, nguyên một người phụ nữ), chẳng hạn câu đầu tiên trong The Brooklyn Follies: “Tôi đang tìm một nơi yên tĩnh để chết và người ta giới thiệu Brooklyn với tôi”. Hình như vậy, dịch theo trí nhớ.  Bạn nào đang mượn cuốn này của tôi trả mau! Murakami, tôi biết ở đây có mấy bác chê Murakami sến, tôi cũng công nhận bác ấy có sến nhưng tôi vẫn thích bác ấy vì tôi cũng sến. Văn Murakami chẳng khác một món nộm bắt mắt và ngon miệng, vừa có siêu thực, vừa có hậu hiện đại, thỉnh thoảng có con mèo biến mất và vài màn khẩu dâm rùng rợn, vừa thỏa mãn nhu cầu giải trí lại vừa cho ta cái cảm giác được làm trí thức. Văn thế mà không thích mới lạ.  Coetzee, tất nhiên, tôi thích cách viết hết sức gọn ghẽ và chính xác của  bác này, đặc biệt trong Disgrace và Diary of a Bad Year, chứ không phải Giữa miền đất ấy trong đó "down to earth" được dịch thành "sụp xuống đất", và càng không phải Ruồng bỏ. Pamuk, một tất nhiên không được tất nhiên lắm, mấy tiểu thuyết của bác cuốn thì ảm đạm quá cuốn thì thế kỷ mười chín quá, nhưng Istanbul tuyệt và Other Colors càng tuyệt, hic.  Ai nữa nhỉ, Hesse, thật ra chỉ thích Goldmund và Câu chuyện dòng sông. Vũ Trọng Phụng, vì trào phúng và luôn hiện đại. Nguyễn Huy Thiệp của những truyện ngắn thời ông chưa bắt đầu viết tiểu thuyết. Nguyễn Khải của Gặp gỡ cuối năm và Thời gian của người. Thuận của T mất tích và mấy chục trang trong Thang máy Sài Gòn. Đoàn Minh Phượng của Và khi tro bụi và phần nào của Mưa ở kiếp sau. Phạm Thị Hoài của Thiên sứ, Ám thị, Man Nương… Như thế cũng nhiều đấy chứ.

Đầy, nhưng như đã nói, nếu viết entry này cách đây một năm danh sách có thể khác, mà một năm sau càng khác hơn.  

  

Linh tinh mùa Giáng sinh

Năm ngoái có cái entry Linh tinh mùa Giáng sinh.  Bổn cũ soạn lại, năm nay cũng phải linh tinh một phát, vì đã lâu rồi chẳng linh tinh.

***

Sáng nay, nhìn cái mục Ăn khách trong tuần, thấy chín trên mười entry là những cái liên quan đến sách (cái còn lại liên quan đến bao cao su), tôi không khỏi tự cảm thán: Thật là đồi trụy quá đỗi! Quả tình là tôi không định biến blog này thành nơi chuyên tán nhảm về sách.  Tôn chỉ ban đầu của blog này là ăn chơi nhảy múa, thơ ca hò vè; thế nhưng sau một thời gian lại đổ đốn ra, ăn chơi thơ thẩn giảm dần, nhường chỗ cho toàn sách là sách.  Phải mà chịu khó xem tivi thì entry ăn khách nhất hiện giờ hẳn là “Uyên Linh và những fan cuồng” hay cái gì gần như thế:)

***

Tối qua, vào Facebook chợt thấy hình đám cưới.  Nhìn cô dâu quen quen, hóa ra là một bạn cũng hay còm trên blog này.  Tìm chú rể mãi chẳng thấy đâu, chỉ thấy có hình bác cũng quen mặt sơ mi trắng xóa đứng cạnh. 

***

Giờ này năm ngoái đang say mê theo bác Paul Auster sau khi đọc một loạt mấy cuốn đỉnh của bác.  Giờ này năm nay thì chán bác rồi. Những cuốn gần đây của bác đều kém.  Năm ngoái cuốn Invisible đã thảm, cuốn năm nay Sunset Park có vẻ không khá khẩm gì hơn, dù tôi chỉ mới đọc độ hai mươi trang.   Có khi khuyên bác tạm nghỉ ít năm trước khi ra cuốn tiếp theo.  Nhân đây, trích một câu trong Other Colors mà Orhan Pamuk có nhắc tới Paul Auster (chỗ duy nhất trong hơn 400 trang của cuốn này): “Độc giả văn học ngày nay đợi chờ một cuốn sách mới của Garcia Márquez, Coetzee hay Paul Auster cùng một cách như những thế hệ độc giả trước đợi chờ tác phẩm mới của Dickens - như chờ những tin tức mới nhất.”

***

Còn đây là hai câu trích trong Lũ người quỉ ám của Dostoyevsky, cuốn mà Orhan Pamuk đánh giá là “tiểu thuyết chính trị vĩ đại nhất mọi thời đại”: (i) “Hẳn đó là một ý nghĩ vô liêm sỉ, nhưng vốn một người càng đạt đến trình độ phát triển cao bao nhiêu thì càng có xu hướng vô liêm sỉ bấy nhiêu, dù đó chỉ là vì cấu tạo của người đó càng trở nên phức tạp hơn”; (ii) “Trong nước ta, cái gì cũng do tật lười sinh ra, kể cả những điều hay”.

Theo tôi thì bất cứ ai có tham vọng thành tiểu thuyết gia cũng phải giải quyết xong Dos trước tuổi 20.  Câu này cũng tương tự như câu bất kỳ ai muốn thành cầu thủ bóng đá thì phải xem Brazil đá trước tuổi 11, nhưng tôi chắc là mọi người dễ dàng đồng ý với câu sau hơn.:)

***

Năm nay có vẻ tôi bội thu sách tặng.  Phần nhiều người tặng là những bạn có đọc blog tôi và biết tôi thích đọc và tàng trữ sách.  Lời hứa tặng mới nhất là của một bạn mê Ruồi Trâu, hứa sẽ tặng Đầu xanh tuổi trẻ của Dos, bản in năm 74.  Nhân dịp Giáng sinh, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các bạn đã tặng sách cho tôi. Tôi xin hứa vào một dịp thích hợp tôi sẽ tặng lại tất cả các bạn đã tặng sách cho tôi một cuốn sách thích đáng (còn việc bạn có thích thú với cuốn sách đó hay không ngoài tầm kiểm soát của tôi.)

***

Tâm sự của hai bạn Alpha và Pi nhân dịp Noel:  Được hỏi thích ông già Noel tặng quà gì, bạn Alpha đề đạt nguyện vọng, con thích công chúa Bạch Tuyết, công chúa Barbie và hoàng tử; còn bạn Pi thì, con thích kiếm, ô tô và hoàng tử.  Hôm qua, ông và bà già Noel đi dạo đến rả cẳng, nhưng chỉ đáp ứng được một phần nguyện vọng của hai bạn. 

***

Cuối cùng, xin chúc tất cả các bạn gần xa một mùa Giáng sinh an lành.