Ghi từ từ ở Sài Gòn, hay ở đâu cũng được

Đọc mẩu Ghi vội ở Hà Nội của Phan Việt, tự nhiên tôi cũng muốn ghi lại một tí. Tôi chẳng vội vàng gì, thế nên tôi ghi từ từ. Chuyện có thể xảy ra ở Sài Gòn, mà cũng có thể xảy ra ở bất cứ đâu.

Số là công ty tôi thường xuyên có đồng nghiệp từ các nước đến thăm và làm việc. Dạo gần đây, số vụ bị giật điện thoại, túi xách khi các vị khách này đang dạo phố Sài Gòn tăng lên đột ngột. Cứ vài tuần lại nghe nói có người bị giật. Đến nỗi, công ty phải ra hẳn một cảnh báo dành cho khách về tình hình giật giọc ở Việt Nam. Thật là không lấy gì làm hãnh diện cho lắm.

Trong mẩu ghi vội của mình, Phan Việt kể chuyện sinh viên của cô 7 người sang Hà Nội thì 3 người bị ăn cắp dưới các hình thức khác nhau. PV viết thêm: "Dường như, đang có rất nhiều người ở VN mới trở nên cùng quẫn nên "đói ăn vụng, túng làm càn" - hoặc là đạo đức đã xuống cấp đến độ người ta bất chấp. Lí do nào cũng đáng lo và đáng thương".

Bất giác tôi nhớ tới truyện ngắn "La sinh môn" của nhà văn Nhật Bản Agutakawa. Bối cảnh câu chuyện là thành phố Kyoto đang hồi suy sụp, người chết đói la liệt. Một tên gia nhân bị mất việc sắp chết đói bắt gặp một mụ già đang nhổ tóc các xác chết để làm tóc giả bán. Một trong những người chết là một người đàn bà bán thịt rắn khô nhưng lại bảo là cá khô. Mụ già biện bạch cho người chết, rằng nếu người kia không làm như vậy, hẳn là chết đói lâu rồi. Cho nên, việc mụ nhổ tóc người chết cũng không có gì xấu. Tên gia nhân kia bèn cướp sạch quần áo của mụ, nói rằng nếu hắn không làm thế hắn cũng sẽ chết đói. Truyện kết thúc ở đó. Không rõ tên gia nhân kia có lại bị ai đó trấn lột vì nếu không sẽ chết đói hay không, nhưng căn cứ vào tinh thần của truyện, việc ấy rất có thể sẽ xảy ra, thành một dây chuyền bất tận.

Entry này đến đây là hết. Xin thứ lỗi nếu nó kết thúc hơi đột ngột và các chi tiết trong entry không liên quan gì đến nhau. 

Vĩ thanh: Những ghi chép nhỏ về nước Mỹ

Năm ngoái, sau khi đi Mũi Né về, tôi viết loạt bài The Professor. Xong, bác TQ có hỏi còn vĩ thanh đâu.

Năm nay, nhớ lời bác dặn, tôi thêm vĩ thanh vào loạt bài Vừa đi đường, vừa kể chuyện.

***

1. TỪ. Nếu phải mô tả nước Mỹ bằng một từ, tôi sẽ chọn từ “số lượng”. Nước Mỹ có rất nhiều đất đai: mọi công trình xây dựng ở đây đều rộng rãi, thừa mứa không gian. Nước Mỹ có rất nhiều cây xanh: trên đường từ Portland ra bãi biển Seaside, tôi ngờ rằng tôi nhìn thấy cây nhiều bằng những năm trước đó trong đời cộng lại. Siêu thị Mỹ có rất nhiều hàng hóa: chỉ cần bước vào một siêu thị như Costco chẳng hạn, bạn có thể mua được gần như tất cả những thứ cần tìm. Phần ăn ở Mỹ rất to: để ăn hết một suất ăn, cần hai đến ba người Việt có sức ăn trung bình. Nước Mỹ có rất nhiều người. Nước Mỹ có rất nhiều giấc mơ. Nước Mỹ có rất nhiều mọi thứ…

2. XE HƠI 1. Trừ khi sống ở những thành phố lớn như New York chẳng hạn, rất khó sống ở Mỹ mà không biết lái và không có xe hơi. Chính vì thế, xe hơi không phải để trưng bày độ giàu có mà nó đích thực là, như nó đúng ra là, phương tiện di chuyển. Xe hơi trên đường phố do đó đủ hiệu, đủ hạng, mới, cũ chen lẫn. Trong khi đó, đứng trên đường phố một quốc gia châu Á mới giàu lên như Singapore chẳng hạn, bạn sẽ thấy đa phần là những hiệu xe sang, láng coóng.

3. XE HƠI 2. Việc lạm dụng xe hơi khiến nước Mỹ tiêu thụ quá nhiều năng lượng dự trữ của thế giới.

4. KHU. Hãy nói bạn sống ở khu nào, tôi sẽ nói cho bạn biết bạn là ai. Khi tôi nói tôi ở nhà bạn gần Hyde Park, Chicago, mọi người đều nhận ra ngay đó là khu nhà giàu, không quên thêm rằng nhích thêm một chút về phía Nam thì không an toàn lắm – đó là khu người da đen.

5. CỘT ĐIỆN. Tôi đã rất thích thú khi nhìn thấy những cột điện bằng gỗ, cũ, ở một thị trấn ven biển, cách Portland hơn một tiếng lái xe.

6. [MỘT SỐ] NGƯỜI VIỆT Ở MỸ. Tôi gặp một số đồng nghiệp gốc Việt tại hội nghị. Ngay khi tôi vừa nhận ra họ là gốc Việt, nói thử một câu tiếng Việt thì họ sẽ trả lời bằng tiếng Anh. Những đồng nghiệp Trung Quốc của tôi khi gặp những đồng nghiệp gốc Hoa sẽ ngay lập tức chuyển sang líu ríu bằng tiếng Hoa.

7. KHÁCH SẠN. Lần đầu tiên ở một khách sạn Mỹ, tôi rất ngạc nhiên nhận thấy trong phòng không có bàn chải đánh răng, kem đánh răng, không có dép đi trong phòng, không có két sắt. Thậm chí, khi yêu cầu họ kiếm cho một cái adaptor, thì họ bảo không có, và bảo ra siêu thị mà mua. Rất khác với các khách sạn châu Á. Lần này, rút kinh nghiệm, tôi mang theo mọi thứ cần thiết. Do vậy, thấy khách sạn Mỹ cũng không đến nỗi tệ:).

8. STARBUCKS. Ở Mỹ, Starbucks gần như đồng nghĩa với cà phê. Có thế thấy logo tròn tròn xanh xanh của Starbucks ở gần như mọi ngã tư đường phố. Cà phê hội nghị tôi dự cũng là cà phê Starbucks. Với nhiều người, Starbucks là một thứ cà phê nhạt tọet. Tuy nhiên, có nhiều cách để uống cà phê, và Starbucks là một trong những cách. Cà phê đậm hay nhạt không quan trọng bằng việc chấp nhận có nhiều cách uống cà phê khác nhau.

9. LUẬT PHÁP. Khi tôi kể với một người em họ ở Mỹ rằng tôi phải họp cả ngày lẫn đêm, em tôi ngay lập tức nói như thế coi chừng phạm luật về giờ làm việc. Tôi vội vã đính chính buổi tối chỉ ăn và tán dóc, không phải họp. Một người bạn khác kể rằng kể cả cô phải làm việc 13 giờ một ngày, cô chỉ ghi 12 giờ, còn lại 1 giờ ghi sang ngày sau, nếu không, công ty cô sẽ bị phạt. Có vẻ như ở đây ai cũng biết rõ những quy định của pháp luật liên quan đến mình.

1. VẠCH KẺ VÀNG. Tôi rất thích những vạch kẻ vàng trên những con đường ở Mỹ. Chúng chỉ dẫn rõ ràng về làn đường, nơi đỗ, nơi rẽ trái, rẽ phải. Chúng luôn luôn rất rõ ràng. So với vạch kẻ trắng, trông vạch kẻ vàng mạnh mẽ và quyền lực hơn.

11. CỬ CHỈ QUỐC GIA. Ở nhà, đứng trong bất kỳ đám đông nào, lấy chính mình làm tâm thì trong bán kính 3 mét thể nào cũng có người đang ngoáy mũi, mà người đó rất có thể nằm ngày tại tâm! Ở Mỹ một tuần, một lần đứng trước gương, tôi chợt nhận ra… lỗ mũi mình rất sạch, do đó hoàn toàn không có nhu cầu… ngoáy mũi!