Phép thắng lợi tinh thần

Ở một thành phố mà phần lớn thời gian phải bò ở tốc độ 20 đến 25km/h, việc bị phạt vì chạy quá tốc độ trong nội thành quả là một điều khó tin, nhưng rất buồn điều khó tin ấy lại trở thành sự thật. Sự thật này đắng hơn món cocktail Campari Cam mà tôi đã uống trong cái đêm định mệnh ấy:)

Cách đây mấy hôm, sau môt bữa tiệc cocktail nho nhỏ, tôi đang phóng vi vu trên đường về nhà, thì có một chú công an nho nhỏ xông ra giữa đường, rọi đèn vào xe. Phóng quá tốc độ: 69/50km/h. Hỏi chú lỗi này phạt bao nhiêu, chú bảo triệu rưỡi. Mặt đang hơi đỏ đỏ trở nên xám ngoét. Về nhà, giở luật ra tra, thấy quá tốc độ từ 10 đến 20 cây số/giờ thì bị phạt từ 600.000 đồng đến 1.000.000 đồng, mặt bớt xám được tí, vì ít ra sẽ tiết kiệm được 500.000 đồng. Đấy là cái may thứ nhất.

Cái may thứ hai là, nếu chỉ thêm một cây số nữa thôi, thì khung phạt sẽ là từ 1.000.000 đến 3.000.000 đồng, kèm theo giam bằng 30 ngày. Lúc bị thổi, thật ra tôi đang chạy ở tốc độ 73km/h, nhưng tốc độ ghi lại trên máy của cảnh sát là 69km/h.

Lúc chú công an làm biên bản, tôi đứng cách chú mấy mét. Đèn đường vàng, và có lẽ khói bụi nhiều quá, nên chú không phát hiện ra tôi hơi có mùi rượu. Trước đó, tôi có uống một ly cocktail. Campari Cam đã đành là đắng nhưng mà hơi đắng quá! Luật giao thông mới có hiệu lực từ 1/7/2009 quy định đã lái xe thì không được có tí cồn nào. Nếu mà mũi chú công an thính hơn một chút thì đã gay go to. Đấy là cái may thứ ba.

Sáng nay đi nộp phạt ở Công an quận 3, từ lúc vào nộp biên bản đến lúc lấy bằng lái ra, kể cả thời gian sang kho bạc nộp tiền phạt, tổng cộng chỉ mất 35 phút. Lần trước đi nộp phạt ở Công an quận 1 mất nguyên buổi sáng, đấy là chưa kể một đám cò nộp phạt cứ vè vè xung quanh rất bực mình. Công an quận 3 dán hẳn một thông báo to đùng cảnh báo về việc không nên nộp quạt thông qua cò, chắc nhờ vậy mà ở đây không xô bồ như bên Công an quận 1. Bài học rút ra là nếu có dây dưa với cảnh sát, thì hãy chọn dây dưa với cảnh sát quận 3, chứ đừng chơi với các đồng chí quận 1.

Cái may thứ năm là tiền phạt rốt cuộc “chỉ” có 800.000 đồng. Trước đó tôi chắc mẫm phải mất đến một triệu. Như vậy là “tiết kiệm” được 200.000 đồng nữa!

Nhưng mà éo le. Cái đường Điện Biên Phủ to đùng, có 4 làn dành riêng cho ô tô mỗi bên, vậy mà tốc độ cho phép cũng chỉ như những con đường hai làn xe hỗn hợp khác, nghĩa là 50km/h. Thay vì quy định một tốc độ phù hợp hơn, thì các chú công an lại nhăm nhăm rình bắn tốc độ. Những lúc bò ra trên đường, có ai bắt các chú đền phần tốc độ còn thiếu đâu! 

Nửa tiếng của một ngày đẹp trời

Mùa thu Hà Nội nổi tiếng trong thi ca âm nhạc và trong lòng những người con Nam tiến thương nhớ mười hai hình như dài chỉ mấy tuần. Còn Sài Gòn, từ độ tháng chín, tháng mười đến qua Giáng sinh không thiếu những ngày nắng vàng rộm, mát mẻ như thu, trời đẹp đến nao lòng. Hôm nay là một ngày như thế. Và, để tận hưởng một ngày đẹp trời, không gì bằng rón rén ra phường xin xác nhận giấy tờ.

Cách đây mấy ngày, sau một đống email qua lại với các bạn bên một công ty dịch vụ, tôi quyết định nhấc điện thoại lên: “Này em, anh phải mang lý lịch ra phường xác nhận à?”. Bên kia bảo: “Dạ phải”. Tôi khẽ khọt: “Nhưng, phường có biết mẹ gì về anh đâu mà xác với chả nhận!” (Cái này là câu tôi muốn nói, chứ thật ra trên điện thoại tôi nói câu khác, cùng nội dung nhưng lịch sự nhã nhặn hơn nhiều.) Đầu bên kia: “Dạ, em cũng biết vậy nhưng cái này là thủ tục anh à, không có thì Sở không nhận hồ sơ đâu.” Tôi tặc lưỡi, đằng nào thì cũng phải sao y cái chứng minh nhân dân, đành phải dấn thân ra phường vậy. Thế là hôm nay, trong một buổi sáng mát trong như sáng năm xưa, gió thổi mùa thu hương cố[m]ng mới, tôi ra phường.

Tôi tự nâng cấp lên “phường” cho oai, chứ cái chỗ vùng sâu vùng xa này vẫn còn mang danh “xã”. Lần cuối cùng tôi có việc ra phường cách đây hơn hai năm. Công bằng mà nói, phường này vùng sâu vùng xa, các anh các chị cán bộ có vẻ khá dễ chịu, đại khái hỏi thì trả lời, chứ không đến nỗi mặt đơ như lưỡi cuốc. Duy có điều muốn ký giấy tờ gì có khi phải đợi khá lâu, vì anh chủ tịch/phó chủ tịch có khi bận đi cấy đồng sâu chửa về.

Trụ sở phường hẳn mới xây lại, một tòa nhà hai tầng khang trang thay cho dãy nhà ọp ẹp cách đây hai năm. Đối diện cổng phường là một dãy cửa sổ. Tôi tiến về cửa sổ ngoài cùng bên trái, nơi có biển “Sao y chứng thực”. Phía sau cửa sổ là một cô gái trẻ mặc sơ mi trắng, áo cô trắng quá nhìn không ra. Cô nhận xấp chứng minh nhân dân photo của tôi sau khi xem qua bản chính, rồi hướng dẫn tôi sang cửa sổ ngoài cùng bên phải để xin xác nhận lý lịch. Bên đó, một anh chàng đang ngồi đọc báo bảo tôi rằng ở đây không có ai anh ơi anh quay lại bên kia đi. Quay lại bên kia, cô gái tỏ ra dễ dãi, thôi anh đưa đây luôn cũng được, anh có đem hộ khẩu theo không? Tôi giật thót người, quên rồi chị ơi. May quá, cô gái này hẳn là nhân viên phường dễ thương nhất trần gian, hay cũng có thể vì trời đẹp mà cô thấy trong lòng thoải mái, chỉ hỏi tôi thường trú hay tạm trú, rồi nhận hồ sơ.

Không có ai khác đang ngồi chờ. Cô nhân viên phường hình như chỉ đang phục vụ cho mình tôi. Cô biến đi đâu đó chừng mười lăm phút, rồi quay lại với xấp chứng minh nhân dân sao y và lý lịch của tôi. Cả thảy mười tờ, mười chữ ký và tôi phải trả mười ngàn đồng. Dòng chữ xác nhận được đóng bằng mộc đỏ chói: “Đ/S thường (tạm) trú tại địa phương”. Đ/S, hẳn không phải là “đông sương” hay “đừng sợ”, mà là “đương sự”.

Tôi biết phường chỉ xác nhận đến thế thôi, chứ chẳng thế nào xác nhận được những thứ tôi khai trong đó, như từng đi học hay làm ở đâu, vì như đã nói, phường có biết [mẹ] gì về tôi đâu. Tôi là dân nhập cư trong thành phố này, hộ khẩu Sài Gòn mới được vài năm. Nếu muốn xác nhận cả những thứ đó, họ sẽ phải yêu cầu tôi trưng ra các bằng cấp, hợp đồng lao động trước đây, và như thế thì có mà chết. Không, tôi chỉ cần con dấu đỏ đỏ của phường. Và khi tôi giao lý lịch cho công ty dịch vụ nộp hồ sơ lên Sở, tôi biết Sở cũng chỉ cần thấy con dấu đỏ đỏ.

Thật ra, nếu muốn biết tôi thường trú ở đâu, một bản photo hộ khẩu là đủ. Còn nếu Sở tin tôi, thì cũng chẳng cần bản sao hộ khẩu làm gì, tôi chẳng có lý do gì để bịa nơi cư trú khi tôi cần đăng ký làm nhân viên của một văn phòng đại diện cả. Nhưng tôi biết Sở dứt khoát phải nhìn thấy xác nhận của phường, một xác nhận thật ra là vô nghĩa, mới an tâm. Nói chung, hệ thống hành chính của chúng ta thích xoay quanh những con dấu tròn và đỏ, mà để đóng bừa hoặc làm giả, thật ra chẳng khó khăn gì. Nhưng con dấu thì được tin, còn con người thì không.

Cho dù hôm nay nhờ có cô nhân viên phường dễ thương mà việc đi xác nhận không mất thời gian lắm, tổng cộng chỉ khoảng nửa tiếng, nhưng mất nửa tiếng của một ngày đẹp trời để làm một công việc vô nghĩa thì có vô nghĩa không?