Monday, 25 January 2016

Danh sách đọc dành cho bạn 9-10 tuổi

Danh sách này do mẹ sắp nhỏ tổng hợp từ sách của hai bạn nhỏ ở nhà. Chưa phải là đầy đủ, nhưng cơ bản là những cuốn hai bạn đã đọc và thích.
 

--------

"Nhiều độc giả từng hỏi những câu chuyện của E.B. White có thật không. Trong một lá thư gửi người hâm mộ, ông trả lời rằng: "Không, chúng là những chuyện hư cấu...Nhưng cuộc đời thực chỉ là một dạng cuộc đời, vẫn còn đó những cuộc đời trong thế giới hư cấu."

Không biết các bạn nhỏ đọc sách sẽ mơ mộng đến mức nào? Mẹ cháu mơ mộng tưởng tượng giỏi nhất là ở tuổi này đấy. 

Còn đây là các tựa sách:
1. Bộ Harry Potter (7 cuốn) (J.K. Rowling, NXB Trẻ)
2. Không gia đình (Hector Malot, NXB Kim Đồng)
3. Cánh buồm đỏ thắm (Aleksandre Grin, NXB Văn Học)
4. Phù thủy xứ Oz (Lyman Frank Baum, NXB Mỹ Thuật)
5. Chuyện hoa chuyện quả (Phạm Hổ, NXB Kim Đồng)
6. Ông già Khottabych (Lazar Laghin, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
7. Chuyến phiêu lưu kỳ diệu của Eward Tulane (Kate DiCamillo, NXB Mỹ Thuật + Nhã Nam)
8. Đảo giấu vàng (Robert Louis Stevenson, NXB Trẻ)
9. Khu vườn bí mật (France Hodgon Burnett, NXB Văn Học + Nhã Nam)
10. Alice ở xứ sở diệu kỳ (Lewis Carroll, NXB Văn Học + Đông A)
11. Lớn lên trên đảo vắng (Johann David Wyss, NXB Văn Học + Đông A)
12. Cuộc phiêu lưu kỳ lạ của Karik và Valia (Yan Larri, NXB Văn Học + Đông A)
13. Con Bim trắng tai đen (G.Troieponxki, NXB Văn Học + Đông A)
14. Cuộc phiêu lưu của mũi tên xanh (Gianni Rodari, NXB Kim Đồng)
15. Bộ Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên (NXB Kim Đồng)
16. Chuyện Despereaux (Kate DiCamillo, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
17. Chuyện phiêu lưu của Mít Đặc và các bạn (Nhicolai Nôxốp, NXB Văn Học)
18. Mít Đặc trên cung trăng (Nhicolai Nôxốp, NXB Văn Học)
19. Bộ Biên niên sử Narnia (7 cuốn) (C.S. Lewis, NXB Kim Đồng)
20. Chuyện nhỏ trong thế giới lớn (E.H. Combrich, NXB Tri Thức)
21. Hoàng tử Bé (Antoine De Saint-Exupéry, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
22. Tìm mẹ (Nguyễn Huy Tưởng, NXB Kim Đồng)
23. Hoàng tử nhỏ và chú bé nghèo khổ (Mark Twain, NXB Kim Đồng)
24. Toto-chan bên cửa sổ (Kuroyanagi Tetsuko, NXB Văn Học + Nhã Nam)
25. Đất rừng phương Nam (Đoàn Giỏi, NXB Kim Đồng)
26. Bộ Chuyện Rừng (5 cuốn khổ lớn, 3 cuốn khổ bình thường) (Tony Wolf, NXB Dân Trí + Đông A) .
27. Chiếc chìa khóa vàng hay truyện ly kỳ của Bu-ra-ti-nô (A.Tolstoy); hoặc
28. Những cuộc phiêu lưu của Pinocchio (Carlo Collodi, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
29. Robinson Crusoe (Daniel Defoe, NXB Văn Học + Đông Á)
30. Thần thoại Hy Lạp (NXB Văn Học)
31. Bài ca mừng giáng sinh (Charles Dickens, NXB Hồng Đức + Nhã Nam)
32. Chuyện con mèo dạy hải âu bay (Luis Sepúlveda, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
33. Gulliver du ký (Jonathan Swift, NXB Văn Học + Đông A)
34. Bác Phi-ô-đo, Con chó và Con mèo (Edward Uspenski, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
35. Nhóc Nicolas, Quả bóng và những chuyện chưa kể khác (Gosinny Sempé, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
36. Con voi của nhà ảo thuật (Kate DiCamillo, NXB Văn Học + Nhã Nam)
37. Những lá thư mèo (Helen Hunt Jackson, NXB Văn Học)
38. Nhắt Stuart (E.B. White, NXB Văn Học + Nhã Nam)
39. Bà nội Găngxtơ (David Walliams, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
40. Trên sa mạc và trong rừng thẳm (Henryk Sienkiewicz, NXB Văn Học)
41. Chiếc hộp giáng sinh (Richard Paul Evans, NXB Văn Học + Nhã Nam)
42. Chiếc mũ của phù thủy (Tove Janson, NXB Kim Đồng)
43. Tên cướp mũi to (Otfried Preussler, NXB Kim Đồng)
44. Ngài bá tước bọ chó (Clemens Brentano, NXB Kim Đồng)
45. Bột xì hơi của tiến sĩ Proctor (2 cuốn) (Jo Nesbø, NXB Trẻ)
46. Dế mèn phiêu lưu ký (Tô Hoài, NXB Kim Đồng)
47. Trạm thu phí quái lạ (Norton Juster, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
48. Thầy phù thủy trong thành phố (Iuritômin, NXB Đà Nẵng)
59. Chuyện rừng xanh (Rudyard Kipling, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
50. Công chúa nhỏ (Frances Hodson Burnett, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
51. Tobie Lolness - Ngàn cân treo sợi tóc (Timothée De Fombelle, NXB Văn Học + Nhã Nam)


SÁCH THAM KHẢO

52. Dokéo: Bách khoa toàn thư thế hệ mới (NXB Kim Đồng)
53. Mười vạn câu hỏi vì sao (NXB Dân Trí + Đông A)
54. Lịch sử bách khoa bằng hình về vạn vật trên trái đất (NXB Dân Trí + Đông A)
55. Bách Khoa Thư Thiếu Niên KingFisher (NXB Dân Trí + Nhã Nam)
56. Cẩm nang con trai (Violeta Babic, NXB Trẻ); hoặc
57. Cẩm nang con gái (-nt-)

Chú thích: số 56 & 57 thích hợp cho lứa tuổi 9-18, để các bạn tìm hiểu những vấn đề ba/mẹ khó nói, khó giải thích.

Saturday, 16 January 2016

Mặt trời mù - giữa thú và người

Nếu như Skin (Thượng đế đã chết trong thành phố, Nguyễn Quốc Trụ dịch) hay Kaputt lập tức quyến rũ tôi bằng sự mỉa mai, sắc sảo ngay từ những trang đầu, thì Mặt trời mù (Curzio Malaparte, Bửu Ý dịch, Nhã Nam và NXB Văn học ấn hành) không như thế. Mặt trời mù khá là...tù mù. Cứ như nó bị chính lớp sương mù trên ngọn Bạch Sơn bao phủ. Vì thế, tôi thấy phần "Khai từ cần thiết" của tác giả quả đúng là cần thiết. Tôi chép lại vài đoạn quan trọng:

"Từ nay ta cẩn phải nói, không phải nể nang người sống làm gì rằng chẳng có một cái gì ở châu Âu xứng đáng để ta phải chết. Cũng chẳng đáng phải chết để chứng tỏ rằng chết là vô ích, rằng cái chết chẳng dùng vào việc gì, chẳng giải cứu được gì, rằng thắng trận có lẽ còn vô đạo đức hơn bại trận; mà cũng chẳng cần chết mới chứng tỏ rằng đứa chết xứng đáng hơn đứa sống. (Vâng, nghiễm nhiên sự thắng trận là một điều nhục nhã. Ở châu Âu, còn gì cho chúng ta đâu, ngoại trừ niềm an ủi đến với chúng ta từ đạo Ki-tô.)"

"...Một trận giặc vô vọng, dưới Mặt trời lãnh đạm, trơ ra, đui mù trước bao nỗi thống khổ của con người. Xin mặt trời soi sáng hành động con người: ta không thể đòi hỏi Mặt trời khổ luỵ theo ta, động lòng vì những nỗi khổ  của ta. Ta không thể đòi hỏi Mặt trời từ tâm, công chính, xót thương. Mặt trời mù."

Khi vượt qua được lớp sương mù trên ngọn Bạch Sơn, tôi thấy mình yêu cuốn sách này không kém gì hai tác phẩm kia của Malaparte. Tôi thích những đoạn viết về thú nói chung và lừa, bò, chó, ngựa nói riêng. Những con vật ấy xâu lại với nhau thành sợi chỉ đỏ, chỉ hồng, chỉ xanh, chỉ đen giúp tôi lần theo những bước chân của viên đại uý, cửa cậu sơn binh Calusia với tiếng lục lạc âm trầm của cậu, không khiến tôi lạc lối trong lớp sương mù chưa lúc nào thôi dày đặc dưới mặt trời mù.

Trong Kaputt, các con vật đóng vai trò cực kỳ quan trọng thì đã hẳn. Tôi lười giở lại sách ra xem, nhưng nhớ không nhầm thì sách chia thành sáu phần, mỗi phần mang tên một con vật: ngựa, chó, chuột, rồi mấy con nữa. Tôi nhớ (thật ra đọc cảnh này rồi thì không thể nào quên, nó đóng đinh vào óc) bầy ngựa chiến đóng băng trên mặt hồ mùa đông. Nhớ lũ chuột chui ra chui vào chân tường một khu ghetto.

Trong Mặt trời mù  củng có thú. Hơn một lần, Malaparte nhắc đến màn đêm như một con thú rình rập con người. Đêm cũng mang lại cho con người cảm giác còn sống, còn sống "trong lòng con thú vĩ đại, nóng hổi." Và khi viên đại uý thì nói với cha Plassier rằng mình chẳng phải là người mà là thú, thì cha Plassier đáp rằng tất cả đều là tạo vật của Chúa. Giữa thú và người là sự bình đẳng. Phải vậy chăng, hay người còn kém thú?

Dưới lớp sương mù trên ngọn Bạch Sơn, là những bước chân hành quân của quân Ý dưới làn đạn pháo của quân Pháp, Dưới lớp sương mù trên ngọn Bạch Sơn, là bước chân lan man của viên đại uý, là tiếng lục lạc bò thấp thoáng ẩn hiện của cậu sơn binh Calusia. Giữa hai nhân vật ấy, có mối dây liên hệ thông qua những con thú (tiếng lục lạc của những con bò đã được đưa đến lò sát sinh, treo trên cổ Calusia). Cả hai cũng có những mối liên hệ riêng rẽ với những con vật. Calusia đeo lục lạc bò trên cổ. Cậu ta có thể trần truồng giữa bầy bò, tự nhiên như thể cậu ta là một thành viên của bầy bò ấy. Calusia cũng là người lao ra dưới trận mưa trái phá để vỗ về một con lừa đang hấp hối. 

Trong cuộc hành quân trên ngọn Bạch Sơn, viên đại uý bị thu hút, luôn dõi theo tiếng lục lạc trên cổ Calusia. Một chi tiết trong hồi ức của viên đại uý hé lộ cho ta biết nguồn gốc sâu xa về mối liên hệ giữa viên đại uý và tiếng lạc: thuở nhỏ, một thằng bé bị rớt xuống hố băng, bạn bè bỏ chạy, chỉ một con chó ngoạm tay cố lôi thằng bé lên. Con chó có lạc đeo ở cổ. Hành động của thằng bé đối với con chó ngay sau khi nó được cứu có thể giải thích bằng cơn hoảng loạn của nó (hay là ngầm chỉ về sự vô ơn của con người?), nhưng dù gì đi nữa, hành động ấy trở thảnh nỗi nhục nhã di căn mà viên đại uý mang theo.

Trước khi phát điên, viên đại uý đã nói những lời minh triết: "Tôi nghĩ bọn vật khá hơn mình nhiều. Chúng nó là những sinh vật thuần khiết, vô tư...Cái làm hỏng con người, cái làm cho con người trở nên dữ tợn, hèn nhát, ích kỷ chính là ý thức về cái chết. Loài vật chúng nó chỉ có cái bản năng sinh tồn, có thể là một linh cảm xa xôi nào đó. Nhưng loài vật không ý thức cái chết. Chúng nó biết chúng nó có thể chết, chứ không biết chúng nó phải chết."

Tuesday, 5 January 2016

The Sympathizer của Viet Thanh Nguyen

The Sympathizer là tiểu thuyết đầu tay của tác giả Việt Kiều Viet Thanh Nguyen. Cuốn sách nhận được khá nhiều lời khen ngợi từ các nhà điểm sách trên báo Mỹ. 

Trước khi đọc cuốn này, tôi nghe nói đâu đó rằng nếu như Nỗi buồn chiến tranh là góc nhìn chiến tranh của một người miền Bắc Việt Nam thì The Sympathizer là góc nhìn về chiến tranh Việt Nam từ góc độ một người miền Nam. Đọc rồi thì thấy không hẳn như vậy.

Cuốn tiểu thuyết bắt đầu từ những ngày cuối tháng 4 năm 75, khi Sài Gòn sụp đổ và người Mỹ đang tháo chạy. Nhân vật xưng tôi, người kể chuyện, là một điệp viên Cộng sản cài trong bộ máy cảnh sát của chế độ Sài Gòn với vai trò trợ lý cho một viên tướng cảnh sát. Anh này được lệnh của cấp trên cùng thoát sang Mỹ để tiếp tục báo cáo tin tức về hoạt động chống phá cách mạng từ Mỹ của viên tướng kia cũng như của người Việt ở nước ngoài. Viên tướng rồi sẽ tổ chức được một lực lượng vũ trang nhỏ đưa về Thái Lan, dự định xâm nhập biên giới Việt Nam từ đó. Anh điệp viên, vì lý do muốn bảo vệ người bạn của mình, một chuyên gia ám sát do CIA đào tạo, đã chống lệnh cấp trên  mà cùng về trong chuyến đi này. Những gì đón chờ anh và đồng đội tại Việt Nam không quá khó để đoán ra. 

Phần lớn cuốn sách là lời thú tội của anh viết trong trại giam. Vài chương cuối thuật lại những gì xảy ra trong trại giam, những găp gỡ bất ngờ, và khoảnh khắc anh nhận ra, among others, cái gì quý giá hơn độc lập tự do. Chúng ta đều biết đó là cái gì!

Cuốn sách không hẳn là góc nhìn về chiến tranh. Cuốn sách là góc nhìn vào chính mình của một người vừa thuộc về hai nơi chốn vừa chơi vơi không thuộc về nơi nào. Không thuộc về bên này cũng không thuộc về bên kia. Không thuộc về Mỹ cũng chẳng thuộc về Việt Nam. Thậm chí, để cho chủ đề không thuộc về đâu thêm trọn vẹn, tác giả còn cho nhân vật của mình là một đứa con lai nửa Việt nửa Pháp. Số phận của anh ta vì thế định mệnh là một số phận bi kịch.


Trừ vài chỗ hơi trầm trọng, thì The Sympathizer là một cuốn sách well-written, viết rất có nghề. Đoạn tả cảnh tháo chạy ở sân bay Tân Sơn Nhất hồi hộp như xi nê hành động Hollywood. Đoạn tả cảnh tra tấn trong trại giam thì giống như phim Hitchcock:). Nhiều đoạn viết về văn hoá Mỹ và văn hoá Việt Nam đích đáng. Chẳng hạn, viết về người Mỹ, thông qua phát ngôn của một Việt Cộng:"Americans are a confused people because they can't admit this contradiction. They believe in a universe of divine justice where the human race is guilty of sin, but they also believe in a secular justice where human beings are presumed innocent. You can't have both...They pretend they are eternally innocent no matter how many times they lose their innocence." (Người Mỹ là một dân tộc hoang mang/rối rắm bởi lẽ họ không thừa nhận mâu thuẫn này. Họ tin vào một vũ trụ với công lý Chúa trời mà ở đó giống người là có tội, nhưng họ cũng tin vào một thứ công lý thế tục nơi con người được giả định là vô tội. Ngươi không thể có cả hai...Họ vờ mình vĩnh viễn ngây thơ vô tội bất kể họ đánh mất sự ngây thơ vô tội bao nhiêu lần rồi.) Hay đoạn viết về người Việt: "...the government doing its best to steal from the Americans, the average man doing its best to steal from the goverment, the worst of us doing our best to steal from each other." ("...chính quyền cố hết sức để ăn cắp của người Mỹ, dân thường cố hết sức để ăn cắp của chính quyền, còn đám tệ nhất trong chúng ta thì cố hết sức để ăn cắp lẫn nhau.")

Ngoài ra, đoạn tả mực ống trong cuốn sách này rất có thể khiến ta ngờ vực mỗi khi món mực ống được dọn ra trên bàn ăn, rằng liệu có thằng nhóc nào đã chơi ngẵng với con mực trước khi được cho lên chảo không? :)

Monday, 4 January 2016

2016: Forward looking

+  Cuối năm ngoái, lúc viết bài Sách của năm 2015, tôi có hỏi vòng quanh một số nhà sách về những cuốn sách nổi bật họ dự định phát hành trong năm tới, rồi tóm tắt thành một đoạn ngắn như sau:

"Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai, những người yêu sách có quyền nhoẻn miệng cười tươi khi biết các nhà sách đang có nhiều hàng độc giấu trong tay áo. Phần lớn sẽ được tung ra trong đợt hội chợ sách tháng 3/2016, nhưng các dịch giả và biên tập viên luôn tỏ ra bận rộn có thể khiến một số cuốn ra mắt muộn hơn. Người yêu văn chương hẳn nóng lòng chờ đợi tập truyện ngắn mới nhất của Nguyễn Ngọc Tư Không ai qua sông (NXB Trẻ), cũng như bản dịch phần tiếp theo của tiểu thuyết kinh điển Giết con chim nhạiGo Set a Watchman – cuốn sách lập kỷ lục về việc được đặt trước khi nó ra đời ở Mỹ hồi năm ngoái. Bản dịch sẽ do Nhã Nam phát hành. Một tiểu thuyết kinh điển khác về chiến tranh thế giới thứ hai là Catch 22 cũng dự kiến có bản dịch trong năm nay (Nhã Nam). Các fan của Suối nguồn sẽ được gặp lại Ayn Rand  trong cuốn tiểu thuyết rất được độc giả Âu Mỹ yêu thích Atlas vươn mình (NXB Trẻ). Nhà văn Áo quan trọng Thomas Bernhard lần đầu tiên sẽ được dịch ra tiếng Việt với hai cuốn Những gã tiều phuKẻ thất bại (tạm dịch theo nhan đề tiếng  Anh WoodcuttersThe Loser, công ty sách Tao Đàn phát hành).  Về sách phi hư cấu, Alphabooks sẽ mang đến các bản dịch Lược sử  vạn vật (A Short History of Neary Everything)  của Bill Bryson và Trật tự thế giới (World Order) của nhà ngoại giao lão luyện Henry Kissinger. Alphabooks cũng trình làng tập đầu tiên trong bộ sách đồ sộ Sự suy tàn và sup đổ của đế chế La Mã (The Decline and Fall of the Roman Empire) của nhà sử học Edward Gibbon. Cuối cùng, các bà mẹ Việt vốn tất bật tìm cách dạy con ắt sẽ có thêm nguồn tham khảo từ bộ sách 4 tập Mẹ các nước dạy con của NXB Kim Đồng."

Hy vọng Atlas vươn mình ra được như kế hoạch. Không phải vì tôi mê gì Ayn Rand, mà vì sách dày như thế, dịch chẳng khác gì khổ sai, mà mãi không in thì cũng ức chứ, dịch giả nhỉ?

+ Vài nghị quyết cá nhân cho 2016:

  • Học tiếng Đức qua Duolingo, mỗi ngày 10 phút: tôi đã bắt đầu được 2 tuần, sẽ quyết duy trì suốt năm;
  • Viết Việc từng ngày cho Alpha và Pi: Quà Noel Alpha tặng ba là một cuốn sổ nhỏ và một cây bút. Sẽ dùng sổ và bút vào việc này.
  • Viết tay nhiều hơn máy tính (bài Sách 2015 viết theo cách này rồi đánh máy lại): Mục đích chính là giảm thời gian dùng máy tính. Ngoài ra tôi cũng có cảm giác viết dễ dàng hơn.
  • Tập thể dục sáng và tối mỗi ngày: Thể dục sáng đã duy trì hơn 2 năm qua, còn buổi tối thì đã được 1 tháng. Chỉ cần tiếp tục như thế.