Friday, 30 December 2011

Láo nháo cuối năm

Cuối năm không nói chuyện xếch xiếc nữa mà nói chuyện báo vậy.

Đầu tiên là thế này: Thời gian của mỗi người là hữu hạn, ai cũng chỉ có 24 giờ một ngày, nên muốn tập trung cho món mình muốn, ý là món xếch, tức là sách í, tôi cắt bỏ thời gian dành cho những mục khác. Đầu tiên là tivi: cái này cắt triệt để, cho nên café với tôi đừng có nói Cặp đôi hoàn hảo hay là cái gỉ cái gi nhá, tôi đập đầu vào ly café ngay tại chỗ. Kế đó là phim: kể ra tôi vẫn thích xem phim, nhưng như đã nói, phải tập trung cho “chuyên môn”, nên ngoài một số phim hoạt hình xem cùng với Alpha và Pi, năm rồi tôi xem được hai phim, một là Bi, đừng sợ, và hai là, nhờ ơn em Tôm Ngu, Lolita.  Giờ thì sẵn sàng đọc bản dịch cụ Tường rồi, thật là trái tinh thần Nabokov. Còn báo, năm trước tôi đã cắt Thể thao văn hóa, năm nay cắt nốt Tuổi Trẻ (chừa lại Tuổi trẻ cuối tuần), chỉ còn nhõn Sài Gòn Tiếp Thị, nhờ vậy mà nhà cửa gọn gàng ra hẳn.  

SGTT theo tôi là tờ báo, e hèm, đứng đắn nhất hiện nay, trong chừng mực có thể.:) Ấy là nói về mặt nội dung, còn về mặt tiếp thị, tôi rất sung sướng khi đặt một năm báo thì được tặng thêm một lô vouchers, một mũ bảo hiểm, một tờ báo xuân, và một tập lịch rất hoành tráng. Nói thêm về tập lịch này, nó thực sự là một ấn phẩm làm người ta thèm thuồng. Lịch được thiết kế là dạng lịch block, mỗi tờ lịch có hình một món ăn và hình của món ăn ấy. Tôi thấy đây là một ý tưởng rất hay, ở chỗ hàng ngày có thể gợi ý cho vợ nấu món trên tờ lịch ngày hôm ấy. Vợ mà có bảo không biết nấu, thì bảo, đấy, công thức sẵn đấy. Nói tóm lại, tôi thấy tập lịch này rất hay, tôi rất thích, và đã quyết định không xé lịch hằng ngày mà giữ lại làm tài liệu tham khảo. Nhược điểm duy nhất của tập lịch là tôi đang cần phải giảm cân! Hôm nọ đi khám sức khỏe, tôi ra sức công kích cái cân của các cô y tá, vì tội làm tôi dôi ra 4 ký so với bình thường; các cô í rất tỏ ra hối hận vì phòng khám quốc tế của các cô có một cái cân quá lỡm. Về nhà cân net lại thì mới phát hiện mình dôi ra ba ký từ khi nào. Khi ở  phòng khám, cân gross, có cái quần jean nặng trịch, thì thừa 4 ký là đúng rồi.

Năm vừa rồi, láo nháo thế nào mà tôi có tầm hai chục bài đăng báo, quả nhiên là kỷ lục năm. Nhuận bút được tái đầu tư triệt để vào xếch, thậm chí còn âm. Cá biệt lại còn được quả nhuận ảnh mới kinh, nhờ cái bác bên tạp chí Đẹp chơi đẹp khi tiền trảm ảnh tôi chụp sách của Murakami rùi hậu tấu kèm phong bì. Có nằm mơ thì tôi cũng không nghĩ có ngày mình chụp ảnh đăng báo.

Cuối năm, tôi được tặng cuốn tạp chí Thời trang số Tết. Cuốn này in đẹp, mỗi tội đọc phải ngồi, chứ nằm đọc không cẩn thận bị chết bẹp, vì nó nặng cũng phải 3 ký. Hoặc 4. Có điều tôi làm em biên tập viên hơi phiền lòng khi chỉ vào hai cô trên ảnh bìa mà hỏi đây là ai. Hóa ra một cô là Hồ Ngọc Hà, cô này tôi có biết, sao trông cô là lạ, còn cô thứ hai là Thanh Hằng, tôi chịu chết không biết cô ấy làm gì. Nhân tiện tôi cũng khoe luôn là đã được tặng Thể thao, Văn hóa & Đàn ông số Tết. Người tặng là anh giao báo, nguyên do sáng giao thiếu tờ Tuổi trẻ cuối tuần, tôi phải gọi bên phát hành, nên chiều đến tận nhà giao tờ báo thiếu, và tặng cuốn kia để xin lỗi. Thật là tốt quá.

Giờ chỉ còn rung đùi chờ ngày Văn nghệ trẻ số Xuân! :)

Friday, 23 December 2011

Thư gửi ông già Noel

Ba mẹ bảo Alpha và Pi viết thư cho ông già Noel. Hai đứa nói, nhưng con chưa biết viết. Ba mẹ bảo, chưa biết viết thì vẽ.

Tối qua, hai bạn hí hoáy vẽ thư cho ông già Noel. Bên trái là thư của Alpha, bên phải là thư của Pi.




Theo thuyết minh của Alpha, thì Alpha xin ông già Noel hai chị em búp bê, và các món đồ trang điểm cho búp bê. Cái xanh xanh góc trái là cái kẹp lông mi, không hiểu Alpha nhìn thấy ở đâu, vì chắc chắn bà già Noel ở nhà không sử dụng cái này.

Ông già Noel nhìn thư của Pi mãi mà không luận ra Pi muốn xin quà gì. Hỏi Pi, Pi giải thích là xe máy xúc, có bốn cái bánh xe màu vàng, và cái trụ cao cao để xúc cát. Tác phẩm hội họa của Pi bao giờ cũng có khuynh hướng trừu tượng. 

Thursday, 22 December 2011

Bản danh sách Goldmund - 2011 (Phần 2)


Sách tiếng Anh:

1)      Between Parentheses của Roberto Bolano: Trong năm tôi đã đọc ba tiểu thuyết của Bolano là The Savage Detectives, AmuletDistant Star, nhưng có vẻ tiểu thuyết Bolano không phải vị của tôi lắm. Tập Between Parentheses, tập hợp các bài báo, tiểu luận, phỏng vấn, .v.v. đọc sướng hơn nhiều. Với riêng tôi, đây là cuốn sách của năm.

2)      Death in the Andes của Mario Vargas Llosa: Đã có lần đề cập ở đây.

3)      The Sense of an Ending của Julian Barnes: Đã có hẳn một bài dài.

4)      The Cellist of Sarajevo của Stephen Galloway: Là chủ đề của entry này.

5)      To the end of the land của David Grossman: Đích thực là một tác phẩm đẹp và buồn. Xin khất một entry.

Tuesday, 20 December 2011

Nhá hàng

Trong lúc chờ đợi Bản danh sách của Schindler, à quên, Goldmund phần II, nhá hàng phát


Toàn cảnh trông nó thế này:




Cận cảnh vài em:


Friday, 16 December 2011

Bản danh sách Goldmund - 2011 (Phần 1)

Đến hẹn lại lên, mỗi cuối năm tôi sẽ tổng kết danh sách những cuốn sách ưa thích trong năm. Danh sách này phần lớn là tiểu thuyết, vì tiểu thuyết là quan tâm chính của tôi. Ngoài ra có thể có vài tập tiểu luận hoặc sách sử. Những cuốn nào tôi từng nhắc tới trên blog tôi sẽ để link đến các entry đó, thường không phải là các bài điểm sách mà chỉ nhắc qua, cách này hay cách khác. Những cuốn chưa từng nhắc tới tôi sẽ viết thêm vài dòng.

Cũng như những năm trước, đây là những cuốn tôi đọc trong năm, và không nhất thiết phải in trong năm. Có những cuốn in đã lâu nhưng bây giờ tôi mới đọc, nếu thích, tôi sẽ đưa vào đây. Tuy nhiên, tôi không hạn chế danh sách ở 10 cuốn như những năm trước, vì không nhất thiết phải tự làm khó mình quá. Để dễ theo dõi, tôi tách danh sách vài ra làm hai phần: phần 1 là sách tiếng Việt, và phần 2 là sách tiếng Anh. Các phần sách tiếng Hoa, Pháp, Đức, Nga, Ả Rập, Hebrew xin khất vô thời hạn. Tôi cũng xin giấu bớt một số cuốn kinh điển mới đọc trong năm, vì thò ra thì hơi xấu hổ:) Sách được sắp xếp theo thứ tự ngẫu nhiên.

Sách tiếng Việt:

1) Nếu một đêm đông có người lữ khách, Italo Calvino, bản dịch của Trần Tiễn Cao Đăng.

2) Những ngã tư và những cột đèn, Trần Dần: Trong Cát bụi chân ai, Tô Hoài có nhắc đến chi tiết Trần Dần đi phỏng vấn những người làm cho Pháp để viết một cuốn tiểu thuyết dưới ảnh hưởng của phong trào Tiểu thuyết mới. Đó hẳn phải là cuốn này, một tiểu thuyết như một bài thơ bậc thang dài. Không có quá nhiều tiểu thuyết Việt sau bốn mươi năm mà đọc vẫn còn tươi mới như cuốn này.

3) Chân dung Dorian Gray của Oscar Wilde, bản dịch của Nguyễn Thơ Sinh: Cuốn này tôi chôm được trong một quán cà phê của một người bạn và mang nó theo một chuyến đi chơi vì nó dày vừa đủ độ và vì lúc đó đang có tâm trạng đọc sách xưa. Thực sự là một áng luận văn tuyệt vời về nhục thể.

4) Tùy bút I của Võ Phiến.  Tôi có nhắc đến trong bài về Hội An.

5) Bản Sonata Kreutzer của Lev Tolstoy, bản dịch của Trần Thị Phương Phương: Là cuốn hay nhất trong các cuốn thuộc Tủ sách Tinh hoa của Phương Nam năm nay, và là cuốn hay nhất của Tolstoy mà tôi từng đọc. Cuốn tiểu thuyết này như một nhát dao lách vào đời sống hôn nhân.  Có lẽ nên nói thêm vào năm tám mươi tuổi, sau hơn năm mươi năm sống chung với vợ, bá tước Lev Tolstoy thu dọn đồ đạc lên tàu chạy trốn khỏi vợ. Ba ngày sau ông chết. Bài học rút ra: (i) Chạy trốn vợ thì sẽ sớm chết; (ii) Nếu muốn chạy trốn vợ, hãy đợi đến khi tám mươi tuổi.


7) Việt Nam thời Tây Sơn - Lịch sử nội chiến 1771 - 1802, Tạ Chí Đại Trường.

8) Bộ truyện tranh Ếch Xanh gồm bảy cuốn của Max Velthuijs do Alpha Kids ấn hành: Tranh vẽ đẹp, câu chuyện ngộ nghĩnh, thú vị, từng là cảm hứng cho một entry của tôi.  Lựa chọn này được sự nhất trí cao của Alpha và Pi.

Wednesday, 14 December 2011

Có bạn

(Những chuyện kể dưới đây có thể hoàn toàn là hư cấu. Mà cũng có thể không.)

Tôi có một thằng bạn.  Tên nó là Lộc. (Đây là lần đầu tiên tôi tương tên người thật lên blog, vì không thể kể câu chuyện này mà không nhắc đến tên nó, mà viết tắt thì sợ tạo nhiều liên tưởng không tốt. Vả lại, đằng nào nó cũng không đọc blog này.)

Sáng, tôi rút điện thoại ra tính gọi nó. Cũng lâu tôi không gọi nó, chắc hai ba tuần gì rồi.  Trong danh bạ điện thoại có ba tên: Lộc, Lộc Chó, Lộc Con Lừa. Thằng này thỉnh thoảng lại đổi số, đó là lý do tại sao điện thoại tôi có đến ba số của nó. Tôi nhìn ba số, không nhớ ra nó đang xài số nào, đành lần lượt gọi cả ba. Một số không bắt máy, hai số ò í e. Chừng phút sau, điện thoại tôi bắt đầu hát, “One day you'll look to see I've gone. For tomorrow may rain”.  Người gọi là Lộc Chó. Tôi nhấc điện thoại, hoan hỉ, a, như vậy mày là chó, không phải là lừa. Nó nói, thằng chó.

Trưa, tôi đi ăn với nó. Hai thằng chửi nhau như chó.

***

Tôi có một thằng bạn, kém tôi vài tuổi. Tên nó là D., mà cũng có thể là K. D.K là Đếch Kare.

Đêm ở Hà Nội, nó chở tôi sang căn gác trọ của nó, quảng cáo Bảo Ninh từng ngồi đây viết Nỗi buồn chiến tranh. Căn gác nhìn xuống đường. Đường rộng và nhiều cây. Đêm, ít người qua lại.

Căn gác của nó có nhiều vỏ chai. Lúc tôi đến còn có một cô bé tôi gặp hai lần mà chả nhớ tên, và một cậu người Anh mới sang Việt Nam chín tháng nhưng đã nói tiếng Việt tương đối khá. Nó tắt đèn, bật nhạc. Chúng tôi ngồi bên khung cửa sổ, uống rượu và nhìn xuống đường. Con đường rộng, nhiều cây, ít người qua. Mùa đông luồn qua song cửa. Tôi nhìn cái giường đơn, nghĩ, không biết nó đã ngủ với bao nhiêu em ở đây?

Nó giơ ra hai cuốn sách, một to một nhỏ, nói, em tặng anh một cuốn, anh lấy cuốn nào. Tôi lấy cuốn to, tất nhiên. Nó ký tặng, bảo, anh chả bao giờ tặng em cuốn nào. Rồi nói, mai sáng em chở anh đi uống cà phê, hay anh muốn tối mai sau cái độ của anh đi nhậu tiếp? Tôi bảo, anh chả có nhu cầu gặp mày hai ngày liên tiếp.

Chúng tôi uống đến mười hai giờ đêm, tiếng Anh xen lẫn tiếng Việt. Dần về khuya, đường vắng hơn, trong phòng cũng lạnh hơn. Tôi nghĩ thầm, bỏ cha, sao mình thích mùa đông Hà Nội.

***

Tôi có một anh bạn, hơn tôi nhiều tuổi. Các bạn kém tôi chỉ vài tuổi gọi anh là bác. Tôi gọi anh là anh, liều quen miệng rồi. Anh có rất nhiều sách nhưng chưa cho tôi cuốn nào.

Lần đầu gặp anh ở Sài Gòn, anh bảo, mai mốt ra Hà Nội nhớ gọi anh.

Tối ở Hà Nội, tôi ngồi với anh và một số bạn khác ở một quán trên Nghi Tàm. Trời lạnh, uống tí rượu là ấm. Anh nói, sáng mai anh chở mày đi ăn phở Hà Nội.

Sáng, tôi dậy sớm, đánh răng, đọc tin nhắn của anh. Anh xin lỗi vì phải đi sớm nên không ăn sáng được. Tôi xuống nhà hàng của khách sạn, ăn sáng. Cái khách sạn này, lần trước tôi cũng ở đây, đã chẳng bảo với tôi rằng bữa sáng bao gồm trong giá phòng. Ăn xong, tôi về phòng, đánh răng, vào Facebook treo status, Răng đánh hai lần, thịt xương nát tan.

Trưa, có tin nhắn của anh trên Facebook. Anh bảo chiều qua anh ở Hải Phòng, về Hà Nội để gặp tôi, định sáng ăn sáng cùng tôi rồi mới quay lại Hải Phòng, nhưng có việc nên phải đi sớm hơn. Anh xin lỗi lần nữa. Tôi trả lời, không sao anh ơi, lần sau em ăn phở bù. Cả sách nữa nhé.

***

Khi có thể chửi nhau là chó, người ta là bạn.

Khi có thể nói năng phũ phàng với nhau, người ta là bạn.

Khi có thể bỏ công việc gặp nhau uống rượu một bữa, người ta là bạn.

Tôi có bạn.

Thursday, 8 December 2011

Nhân dịp không ăn trưa

Trưa nay nhân dịp không ăn gì tôi dịch bài này chơi. Thật ra đây là đoạn cuối trong bài "How I Write" của Umberto Eco, trong cuốn On Literature (xem bìa sách bên dưới), do Martin McLaughlin dịch từ tiếng Ý. Phần đầu của bài viết dài này các bác Tienve đã dịch, nhưng mãi chưa thấy các bác ấy dịch đoạn cuối, chắc vì các bác ấy bận ăn trưa chứ không nhịn ăn như tôi. :)



NIỀM VUI VÀ NỖI BUỒN

Tôi không còn gì khác để nói về cách tôi viết tiểu thuyết. Ngoại trừ việc viết chúng phải mất nhiều năm trời. Tôi không hiểu được những ai viết một năm một cuốn tiểu thuyết;  có thể họ tuyệt vời, và tôi thực sự ngưỡng mộ họ, nhưng tôi không ganh tị với họ. Vẻ đẹp của viết một tiểu thuyết không phải là vẻ đẹp của trận đấu phát trực tiếp, nó là vẻ đẹp của việc phát chậm.

Tôi luôn luôn bực mình khi tôi nhận ra một trong các cuốn tiểu thuyết của tôi đi đến đoạn kết, tức là, theo logic nội tại của nó đã đến lúc nó (anh ta/cô ta) ngừng lại, và tôi cũng ngừng lại; khi tôi để ý rằng nếu mà tôi kéo thêm chút nào nữa thì nó chỉ có tệ hơn. Vẻ đẹp, niềm vui thực sự, là sống sáu, bảy, tám năm trời (lý tưởng là mãi mãi) trong một thế giới mà bạn sáng tạo từng tí một, và thế giới đó đã trở thành của riêng bạn.

Nỗi buồn bắt đầu khi cuốn tiểu thuyết kết thúc.

Đây là lý do duy nhất khiến bạn muốn ngay lập tức viết một cuốn khác.  Nhưng nếu nó không sẵn đó chờ đợi bạn, thì cố hấp tấp cũng chẳng có ích gì.

NGƯỜI VIẾT VÀ NGƯỜI ĐỌC

Tuy nhiên tôi không muốn những lời cuối cùng này lại tự động đẻ ra một quan điểm khác vốn phổ biến đối với những người viết tồi - đó là người ta chỉ viết cho bản thân mình. Đừng tin những người nói như vậy: họ những kẻ tự yêu mình không lương  thiện và dối trá.

Có một thứ duy nhất mà người ta viết cho mình, và đó là cái danh mục đi chợ. Nó giúp bạn nhớ mình phải mua thứ gì, và lúc mua xong mọi thứ rồi bạn có thể hủy nó đi, bởi vì nó chẳng có ích cho ai khác. Mọi thứ khác bạn viết, bạn viết để nói điều gì đó với ai đó.

Tôi thường tự hỏi mình: liệu ngày hôm nay tôi có còn viết không nếu người ta bảo tôi ngày mai một thảm họa vũ trụ sẽ phá hủy cả thế giới, nên ngày mai sẽ không ai đọc những gì tôi viết hôm nay?

Bản năng đầu tiên của tôi là trả lời không.  Sao phải viết nếu không có ai đọc tôi? Bản năng thứ hai của tôi là nói có, nhưng chỉ vì tôi ấp ủ hy vọng mỏng manh rằng, trong thảm họa thiên hà đó, một ngôi sao nào đó biết đâu sẽ sống sót, và trong tương lai ai đó có thể giải mã những dấu hiệu của tôi. Trong trường hợp đó, viết, ngay cả trên rìa ngày tận thế, vẫn còn có ý nghĩa.

Người ta viết chỉ vì có người đọc.  Người nào nói rằng anh ta chỉ viết cho mình thì không hẳn là nói xạo. Mỗi tội anh ta vô thần một cách đáng sợ. Ngay cả từ một quan điểm thế tục nghiêm khắc.

Bất hạnh và khốn khổ thay cho người viết nào không thể giao cảm với một người đọc tương lai.

Wednesday, 7 December 2011

Ham muốn xưa và nay

Ngày xưa, mỗi khi cùng người yêu đứng bên một bờ hồ, bờ suối, bờ sông hay lang thang trên một triền đồi cheo leo, tôi hay bảo người yêu bằng một giọng kỳ bí rằng: Này em, bây giờ anh chỉ có một ham muốn tột bực, đó là... đẩy em xuống vực!

Ngày nay, chính xác là trưa nay, giờ ăn trưa tôi lang thang một mình trên mấy phố chính Sài Gòn. Bụng chưa đói lắm nên tôi lại ghé vào Fahasa, thật ra chỉ là ngựa quen đường cũ thôi chứ tôi chẳng ham muốn gì. Mà đúng thế thật. Khu sách ngoại văn của Fahasa mới có một loạt sách mới khá hoành tráng. Về cơ bản, có gần như đủ các đầu sách tiềng Anh của Pamuk, Paul Auster, Kundera, Ishiguro... Phải trước đây thì tôi phát cuồng lên rồi. Nhưng, lạ thay, lần này  tôi nhìn đám sách ấy  mà lòng hoàn toàn dửng dưng nguội lạnh, tịnh chẳng có ham muốn gì.

Thì ra, đám sách xinh đẹp và hấp dẫn ấy, không có cuốn nào mà tôi chưa có :)


Đùa chứ, đi ra đi vào rồi cũng vớ lấy một cuốn của Peter Carey, His Illegal Self, (là gì, cái tôi bất hợp pháp của thằng cha đó, nhỉ). Rất lạ là ông hai Booker này, tương đương Coetzee, chưa bao giờ được dịch ở Việt Nam, trừ một vài truyện ngắn, mà kẻ ai cũng biết là ai đấy có dịch vài truyện.

Entry này là để bạn nào đang tấm tức săn lùng sách của Paul Auster có thể ra đấy mà vơ. Cả bạn nào muốn đọc Other Colors bản tiếng Anh trước bản tiếng Việt cũng có thể toại nguyện.  Với cả bạn nào muốn đọc tạm
 Đời nhẹ khôn kham Sách cười và lãng quên bản tiếng Anh Fahasa Nguyễn Huệ cũng có tất. Cả 1984 vẫn lù lù đấy mà sao lão Xu béo tìm không ra?

Monday, 5 December 2011

Linh tinh mùa Giáng sinh

Sáng nay Sài Gòn đã bắt đầu se lạnh. Năm nay lạnh thế là muộn. Mọi năm từ tầm tháng 11 đã thấy mát lắm rồi. Hy vọng ông trời của Sài Gòn được thể sẽ lạnh luôn, không quay ngược về những ngày nóng nực nữa. Lạnh tí mới ra vẻ Noel, chứ Noel mà mồ hôi nhễ nhại thì chẳng ra thể thống gì. Mới thấy những xứ như Úc hay New Zealand ở down under thật là kỳ cục: Giáng sinh giữa mùa hè nóng chảy mỡ. Tuy nhiên giữa Úc, New Zealand và các nước Bắc Âu, tương truyền là xứ sở của ông già Noel, hoặc ít ra rất gần xứ sở của ông già Noel, có một điểm chung.  Điểm chung ấy không kỳ cục. Và nhìn vào đó, ta có thể nhận ra ai mới là kẻ kỳ cục.

***

Từ độ hai tuần nay, cứ mỗi lúc lên xe là hai bạn Alpha và Pi kêu gào ầm ĩ đòi mở đĩa nhạc Noel. Đĩa nhạc này do công ty cũ của bố hai bạn tặng hai bạn Noel cách đây hai năm. Mặc dù, bài nào hai bạn cũng thích nghe, Alpha thích nghe những bài giọng nữ còn Pi thích nghe những bài giọng nam hát hơn. Trong đĩa này, các bài hát truyền thống Noel được hát chỉ một lần, nhiều bài rất ngắn, chưa đến một phút, nhưng tuyệt nhiên không có kiểu hát đi hát lại câu giờ. Tình cờ, những bài ngắn nhất đều do giọng nam hát. Alpha hỏi ba, Ba ơi, sao con trai hát ngắn thế, có phải vì con trai lười không?

***

Trong vòng hai ba tuần qua, tôi nhận được hơn chục cuốn sách từ các ông và bà già Noel tốt bụng. Một số cuốn trong đó rất quý, vì thuộc dạng có tiền cũng không dễ mua, chưa kể được đích thân tác giả ký tặng.  Nhiều cuốn trong số này là do nhưng người bạn chưa biết mặt, hoặc tình cờ gặp lần đầu, tặng tôi. Các bạn ấy biết tôi thông qua blog này, hoặc do có dây mơ rễ má đến blog này. Nếu blog tôi không viết nhiều về sách đến thế, thì tôi chẳng có cơ may sở hữu số sách ấy, mặc dù tất nhiên, khi viết về sách, tôi không đặt ra mục tiêu được tặng sách.  Tôi chỉ viết về thứ mình yêu thích. Bài học rút ra là “gái có công, chồng không phụ”; hay nói cách khác, cứ yêu đơn phương đi, rồi một ngày tình yêu ấy sẽ được đền đáp.:)

***

Alpha, chả hiểu giống ai, là một cô bé rất nhạy cảm, nhiều khi nhạy cảm hơn mức cần thiết.  Một trong những chữ kiêng kỵ của Alpha là chữ “già”. Dưới đây là mẩu đối thoại tôi ghi lại cách đây gần một năm, lúc Alpha bốn tuổi:

Một hôm, Alpha nhìn vào chén cơm của ba, hỏi:
Ba ơi, sao ba ăn nhiều quá vậy? Ba ăn nhiều để ba mau lớn hả?
Chẳng là vì ba hay bảo Alpha thế mà.
Ba bảo, Ba ăn nhiều để mau già, con à!
Không!
Sao lại không?
Con không thích ba già!
Sao con không thích ba già?
Vì ba già thì ba xấu!
Vậy con thấy ông bà nội có già không?
Dạ có.
Ông bà nội có xấu không?
Dạ [ngần ngừ], dạ không.
Chiều hôm đó, ba hỏi lại Alpha, Alpha ơi, nếu ba già thì con có thích ba không?
Dạ có.
Sao hồi sáng con nói không thích ba già?
Tại vì ba nói già cũng đẹp!

Mấy hôm nay, đề tài “già” cứ trở đi trở lại. Có hôm đến giờ đi ngủ, đột nhiên nước mắt lưng tròng. Hỏi tại sao, Alpha nói, tại con sợ ba mẹ già, ba mẹ đừng có già nhe. Có hôm ngồi trong quán ăn, Alpha nhìn sang bàn bên kia thấy một bà cụ da nhăn nheo, thế là lại khóc, vì sợ mai mốt ba mẹ giống bà cụ ấy.

***

Năm nay, lần đầu tiên nhà dựng cây thông Noel. Alpha và Pi tham gia trang trí cây thông rất hào hứng. Pi hào hứng thái quá, định cắm dây đèn vào ổ điện, bị ba quát nên dỗi một cục.




Tạm thời như thế này, từ từ rồi đặt thêm một số hộp quà dưới chân để che bớt cái đế lại. Còn Alpha và Pi đang bắt đầu mơ màng đêm Noel sẽ được ông già Noel tặng quà gì. Trong lúc đó, ông già và bà già Noel đang hội ý…


Linh tinh mùa Giáng Sinh 2010
Linh tinh mùa Giáng Sinh 2009

Sunday, 4 December 2011

Quà từ Mỹ

Dạo này nhận quà nhiều quá nên tập trung tiêu thụ quà không viết lách gì. Đây là quà mới nhận từ Mỹ. Trân trọng cảm ơn các đối tượng có liên quan:)

Cuốn trên cùng là quà của người khác, không phải của mình. Mình cầm hộ thôi:)


Saturday, 3 December 2011

Quà từ Úc



Đọc một đoạn trong Amulet thấy rất quen, chuyện cô thi sĩ trốn trong toalet khi lính chiếm trường đại học hình như Bolano đã kể ở đâu, có thể trong The Savage Detectives. Se kiểm tra sau.

Thursday, 1 December 2011

Trong dòng sông của Heraclitus

Trong dòng sông của Heraclitus

Szymborska 

Trong dòng sông của Heraclitus
Con cá bắt cá
con cá phanh thây con cá bằng một con cá sắc
con cá xây con cá, con cá ở trong con cá
con cá bỏ trốn khỏi con cá bị bao vây.

Trong dòng sông của Heraclitus
con cá yêu con cá
Đôi mắt em - nó nói - sáng như cá trên trời
Cùng em đến vùng biển chung tôi muốn được bơi
ôi, em xinh đẹp nhất trong đàn cá.

Trong dòng sông của Heraclitus
con cá nghĩ ra một con cá siêu cá
con cá quỳ gối trước con cá, con cá hát cho con cá nghe
cầu xin con cá để được bơi thật nhẹ.

Trong dòng sông của Heraclitus
tôi con cá lẻ đơn, tôi con cá khác biệt
(dẫu chỉ khác với cá cây hay cá đá)
Đôi khi tôi viết về những con cá nhỏ
với lớp vẩy bạc ánh lên, nhanh đến nỗi người ta cứ ngỡ
đó chỉ là bóng đêm đang bối rối chớp mi.

(Thái Linh dịch)

Copy từ Facebook của dịch giả Thái Linh

Tuesday, 29 November 2011

Trên tủ giày có hoa




Hoa này là hoa anh ơi
Là hoa một bữa đẹp trời ta đi
(Xuân Diệu)


Đùa chứ không phải hoa anh ơi, càng không phải hoa em ơi, còn là hoa gì thì tùy người. Chẳng hạn, tôi thì thấy nó đúng là hoa pensée (păng-xê), còn cô bán hàng thì gọi đây là hoa cẩm nhung. Đằng nào thì đưa hoa cho tôi xong, cô bán hoa vẫn dịu dàng, khẽ khàng, ngọt ngào nói: Anh ơi, cho em xin bốn mươi ngàn!

Hoa này ít khi tôi thấy có ở Sài Gòn, nên thấy thì mua vội, dù biết rằng nhà không có bình nào cắm cho hợp. Về nhà, nhìn quanh nhìn quất thấy có cái hũ này là vừa nhất. Đây vốn là hũ cà phê tan Tchibo. Dạo này tôi toàn uống lại này, hay Nes Cafe Gold, cứ hai muỗng cà phê hai muỗng đường nửa phần nước sôi nửa phần sữa tươi pha ra khá giống cafe latte cứ thế mà quất tì tì nên nhà có kha khá hũ này ai muốn xin về cắm hoa thì cứ bảo một tiếng:). Thế nào cũng có người chê tôi uống cafe nhạt toẹt, ấy nhưng mà tôi bây giờ dễ tính lắm, cà phê kiểu gì uống cũng xong, cafe hòa tan được cái đỡ phải chờ cafe rơi từng giọt và nhất là đỡ phải rửa phin. Vả lại, giờ tôi cũng đã có tuổi, sắp về hưu rồi (có bạn trên FB bảo tôi thế), uống cà phê đặc quá chịu không nổi. Thời trai trẻ uống liền tù tì ba ly cà phê đen đặc không sao, chứ giờ làm hai ly cà phê Highlands đã say đứ đừ.

Tôi post hình hoa theo chủ trương thỉnh thoảng có một ngày không /sách/. Nghiêm cấm mọi bình phẩm về nghệ thuật chụp ảnh.



Update: Theo góp ý của bạn [già] lamnguyen bên dưới, bình hoa ở trên không phải penseé mà là cẩm chướng Nhật.  Hoa penseé theo ảnh trên internet nó ra thế này:





Sunday, 27 November 2011

Bóng tiếp tục lăn...

Tiếp tục trích dịch bài phỏng vấn Bolano của tạp chí Playboy. Phần đầu ở đây


PLAYBOY:  Ngày ông trở thành bố lần đầu là ngày như thế nào?
BOLANO: Lúc đó là buổi tối, trước nửa đêm một chút,  tôi đang ở một mình và vì không được hút thuốc trong  bệnh viện nên tôi hút thuốc gần như  là cheo leo trên gờ cửa cách mặt đất bốn tầng.  Hên là  không ai nhìn thấy tôi từ dưới đường.  Amado Nervo  [nhà thơ Mexico] sẽ nói là không ai ngoại trừ mặt trăng. Khi trở vào, một y tá  bảo tôi rằng con trai tôi đã chào đời.  Cu cậu khá to, gần như hoàn toàn hói, và mắt nó mở to như thể muốn hỏi cái thằng cha đang ẵm mình là ai.
PLAYBOY: Liệu Lautaro sẽ trở thành nhà văn?
BOLANO:  Tôi chỉ mong nó hạnh phúc. Cũng có nghĩa là tốt hơn nếu nó làm gì đó khác. Chẳng hạn phi công, bác sĩ giải phẫu thẩm mỹ, hay [bét ra thì cũng làm:)] biên tập viên.
PLAYBOY: Ông thấy cậu ấy giống ông ở điểm nào?
BOLANO: May mà nó giống mẹ nó hơn giống tôi.
PLAYBOY:  Ông có quan tâm tới xếp hạng doanh số sách của ông?
BOLANO: Không tẹo nào.
PLAYBOY: Ông có bao giờ nghĩ về độc giả của ông?
BOLANO:  Hầu như không bao giờ.
PLAYBOY:  Trong tất cả những điều độc giả đã nói về sách của ông, điều gì khiến ông xúc động?
BOLANO:  Tôi xúc động vì độc giả nói chung, vì những ai vẫn còn dám đọc Từ điển triết học của Voltaire, một trong những cuốn sách thú vị và hiện đại nhất mà tôi biết. Tôi xúc động vì lòng dũng cảm của những người trẻ tuổi đọc Cortazar và Parra, như tôi đã từng đọc họ và như tôi vẫn cố đọc họ. Tôi xúc động vì những người trẻ tuổi gối lên sách mà ngủ.  Sách là cái gối tốt nhất bạn có thể có.
PLAYBOY: Điều gì làm ông giận dữ?
BOLANO: Đến thời điểm này giận dữ chỉ tổ mất thời gian. Và đáng buồn là,  ở tuổi của tôi thời gian rất quan trọng.
PLAYBOY: Điều gì làm ông chán?
BOLANO:   Bài diễn văn rỗng tuếch của cánh Tả. Tôi coi bài diễn văn rỗng tuếch của cánh Hữu là chuyện tất nhiên.
PLAYBOY:  Điều gì khiến ông thích thú?
BOLANO: Ngắm con gái Alexandra của tôi chơi đùa.  Bữa sáng ở một quán bar bên bờ biển và ăn bánh croissant trong khi đọc báo. Tác phẩm của Borges. Tác phẩm của Bioy. Tác phẩm của Bustos Domecq [bút danh dùng cho các tác phẩm hợp tác giữa Borges và Bioy]. Làm tình.
PLAYBOY:  Ông biết tin mình bệnh nặng khi nào?
BOLANO: Năm 1992.
PLAYBOY:  Có phần nào trong tính cách của ông thay đổi do bệnh của ông?
BOLANO: Không có gì thay đổi. Tôi phát hiện ra là mình không bất tử, và ở tuổi ba mươi tám phát hiện như vậy là cũng đúng lúc.
PLAYBOY: Trước khi chết ông có muốn làm điều gì?
BOLANO:  Không có gì đặc biệt. Ừm, dĩ nhiên tôi thích mình không chết hơn. Nhưng sớm muộn gì thì quý bà vĩ đại ấy cũng bước vào thôi. Vấn đề là đôi khi bà ta không phải là quý bà, nói chi đến vĩ đại. Thay vào đó, như Nicanor Parra nói trong một bài thơ, bà ta là một con điếm rẻ tiền, đủ khiến răng ai cũng lập cập.
PLAYBOY: Ông thích gặp ai nhất ở kiếp sau?
BOLANO: Tôi không tin vào kiếp sau. Nếu quả thực có kiếp sau, tôi sẽ rất ngạc nhiên. Việc đầu tiên, tôi sẽ đăng ký học bất cứ lớp nào mà Pascal dạy.
PLAYBOY: Ông có bao gờ nghĩ về việc tự sát?
BOLANO: Đương nhiên. Có những lúc tôi sống sót chính xác vì tôi biết nếu tự sát mọi chuyện chỉ tồi tệ hơn thôi.
PLAYBOY:  Ông có muốn cắt chỗ nào trong cuốn The Savage Detectives?
BOLANO: Không.  Để cắt bất cứ chỗ nào tôi phải đọc lại nó và như thế thì đi ngược lại tôn chỉ của tôi.
PLAYBOY: Liên quan tới tác phẩm của ông thì ông nghe theo lời khuyên của ai nhất?
BOLANO: Tôi chả nghe theo lời khuyên của ai cả, kể cả lời khuyên của bác sĩ. Tôi cho đi lời khuyên tứ tung, nhưng không bao giờ nhận lời khuyên.
PLAYBOY: Có biện pháp cứu chữa nào cho thế giới không?
BOLANO: Thế giới hãy còn sống nhăn và không có thứ gì sống nhăn cần phải cứu chữa, cũng là may cho chúng ta.


Thursday, 24 November 2011

Quên

Quên
Đã hẹn với em rồi, không tưởng tiếc
Quãng đời xưa, không than khóc gì đâu
Hãy buông lại gần đây làn tóc biếc
Sát gần đây, gần nữa cặp môi nâu.
Đêm nay lạnh tìm em trên gác tối
Trong tay em dâng cả tháng năm thừa
Có lẽ đâu tâm linh còn chọn lối
Để đi về cay đắng những thu xưa.
Trên nẻo ấy tơi bời, em đã biết,
Những tình phai duyên úa mộng tan tành
Trên nẻo ấy sẽ từ muôn đáy huyệt
Ái ân xưa vùng dậy níu chân anh.
Không, em ạ, không còn can đảm nữa
Không, nguồn yêu suối lệ cũng khô rồi
Em hãy đốt dùm anh trong mắt lửa
Chút ưu tư còn sót ở đôi môi.
Hãy buông lại đây làn tóc rối
Sát gần đây, gần nữa cặp môi điên
Rồi em sẽ dìu anh trên cánh khói
Đưa hồn say về tận cuối trời quên.
(Vũ Hoàng Chương)
T nhiên, chng vì lý do nào, tôi mang máng  nh mt câu thơ có my ch tình phai duyên úa mng tan tành nhưng chu không nh ra ca ai, và chính xác như thế nào.  Vào thi chưa có internet,  đ khi b giày vò bi cái cm giác không-nh-ra, hn tôi s phi xc tung thư vin ca mình đ tìm câu tr li. Nếu may mn, câu thơ trên nm trong đng sách ca tôi, thì sau na gi, mt gi, tôi có th sung sướng tìm ra bài thơ và tác gi. Nếu không may thì hn tôi phi hm hc đi đánh răng.  Vào thi nay, chuyn đơn gin hơn nhiu. Ch cn gõ my ch tình phai duyên úa mng tan tành vào ô tìm kiếm ca Google, tôi có th truy ra gn như tc thi my ch kia nm trong mt bài ca Vũ Hoàng Chương: Trên no y tơi bi, em đã biết/Nhng tình phai duyên úa mng tan tành/ Trên no y s t muôn đáy huyt/ Ái ân xưa vùng dy níu chân anh. Tình c, ta ca bài thơ Quên
Nhưng vẫn không nghĩ ra tại sao lại nhớ tới bài này.

Sunday, 20 November 2011

Sự không hoàn hảo của ký ức



Rất nhiều khi trong đời, ta vừa tưởng ta tìm ra một sự thật, thì ngay lập tức có những manh mối khác mách ta biết rằng, cái ta biết chỉ là một phiên bản không chính xác của sự thật. Và nhiều khi, ta tưởng như ta nhớ hoàn toàn về một sự kiện gì đó trong quá khứ, chỉ để rồi phát hiện ra ta chẳng nhớ gì, hoặc nhớ hoàn toàn sai lệch. Trí nhớ luôn phản thùng ta.

 “Lịch sử là sự khẳng định sinh ra ở điểm giao nhau giữa sự không hoàn hảo của ký ức và sự thiếu hụt về tư liệu.” (History is that certainty produced at the point where the imperfections of memory meet the inadequacies of documentation.) Trong The Sense of an Ending (Dự cảm về một đoạn kết) của Julian Barnes, cậu học trò Adrian đã trả lời câu hỏi “Lịch sử là gì?” của thầy giáo của mình như thế. Adrian dùng cái chết của Robson, một người bạn trong lớp - một cậu trai tự tử sau khi làm cho bạn gái của mình có bầu - để chứng minh cho câu trả lời của mình:  Chúng ta biết cậu ta đã chết, nhưng liệu chúng ta biết gì hơn về cái chết đó? Cậu ta để lại lời nhắn nào? Lời nhắn đó có còn hay bị hủy? Liệu đứa con có đúng của cậu ta? Rồi năm mươi năm sau, khi ai đó muốn viết về cái chết của Robson, khi ba mẹ cậu ta đã qua đời và bạn gái cậu ta cũng biến mất thì sao?  Thầy giáo của Adrian trả lời rằng Adrian đã đánh giá thấp lịch sử và các sử gia, vì các sử gia luôn phải đương đầu với vấn đề thiếu chứng cứ trực tiếp. Tuy vậy, ví dụ trong trường hợp này, họ có thể truy tìm hồ sơ giám định pháp y, và Robson có thể để lại nhật ký, hoặc viết thư từ, rồi phúc đáp của cha mẹ cậu cho các thư chia buồn. v.v.  Bằng cách đó, các sử gia có thể phục dựng lịch sử cái chết của Robson.

Tony, nhân vật chính xưng tôi trong The Sense of an Ending, bạn của Adrian, ở  tuổi về hưu, đã ứng dụng câu trả lời của thầy giáo lịch sử năm nào, để đương đầu với sự không hoàn hảo của trí nhớ (Tony hoàn toàn quên mình đã viết một lá thư kinh khủng như thế nào cho Adrian và bạn gái cũ của mình) và sự thiếu hụt về tư liệu (cuốn nhật ký của Adrian mà Tony chỉ được đọc mỗi một trang) để phục dựng lại lịch sử cái chết của Adrian.  Cuộc tìm hiểu đó không thiếu những ngoắt ngoéo, mà phát hiện lớn nhất có thể là dù cho sống cả đời người ta cũng chẳng hiểu gì về cuộc đời cả.

Tuy nhiên, để viết được một cuốn sách như thế này, người ta cần có một sự hiểu đời sâu sắc.  Trong tiểu thuyết mới nhất của mình, Julian Barnes cho thấy mình vừa có vẻ của một giáo sư về cuộc đời - ông đặt ra quá nhiều điều để người đọc chiêm nghiệm chỉ trong 150 trang sách -  mà vừa có phong thái của một bác sĩ thực hiện những cuộc vi phẫu:  ngôn ngữ của ông là một thứ ngôn ngữ với độ chính xác cực kỳ cao.  Còn bản thân cuốn sách, một tiểu thuyết không quá dài nhưng đích thực là tiểu thuyết do hàm lượng cuộc đời của nó, lại cũng có dáng dấp của một truyện ngắn khi dường như không có chi tiết nào thừa.  Đọc  The Sense of an Ending, có thể ta không biết chắc ta hiểu tất cả những gì tác giả định nói, nhưng có một điều ta biết chắc: sẽ phải đọc lại ngay khi vừa đọc xong.


Bản đăng trên SGTT, dài hơn tí và đã "tút"http://sgtt.vn/Van-hoa/156149/Su-khong-hoan-hao-cua-ky-uc.html


Tuesday, 15 November 2011

Và như thế, chuyện chúng ta bắt đầu

Chuyện chúng ta nhưng không phải chuyện của tôi:) mà là chuyện của Phan Việt và...Tobias Wolff!




Sách in đẹp, giấy nhẹ, nhiều chú thích. Hình thức là thế, còn nội dung xin khất đến khi nào đọc xong.

Còn đây là một cuốn nữa thuộc tủ sách Cánh cửa mở rộng, mà dịch giả hãy còn đang dấm dấm dúi dúi:)

Bonus một quả ảnh hai tác phẩm lớn của Ma Jian (Mã Kiến), để đua đòi:)






Friday, 11 November 2011

Trắc nghiệm: Thế nào là một người đọc giỏi?



  1. Người đọc phải là thành viên một câu lạc bộ sách (kiểu như Bookaholic).
  2. Người đọc phải đồng cảm với nhân vật.
  3. Người đọc phải tập trung vào góc độ kinh tế xã hội.
  4. Người đọc ưa thích một truyện có hành động và đối thoại hơn là một truyện không có bắn nhau pằng pằng và không liến thoắng tằng tằng.
  5. Người đọc đã xem bộ phim chuyển thể từ cuốn sách.
  6. Người đọc là một tác giả tiềm tàng.
  7. Người đọc phải có trí tưởng tượng.
  8. Người đọc phải có trí nhớ.
  9. Người đọc phải có một cuốn từ điển.
  10. Người đọc phải có một cảm quan nghệ thuật nhất định.
Đây là bài trắc nghiệm nhỏ Nabokov dành cho sinh viên của mình. Sinh viên phải chọn bốn câu trả lời mà một người đọc giỏi (a good reader) theo Nabokov phải có.

Đáp án dĩ nhiên là bốn câu cuối.






Tuesday, 8 November 2011

Thè lưỡi ở Tây Tạng

 Năm 1987, tập truyện ngắn Stick Out Your Tongue (Thè lưỡi ra) của Ma Jian (Mã Kiến), nhà văn Trung Quốc sinh năm 1953 hiện đang sống ở London, xuất hiện trên tạp chí  Nhân dân Văn học của Trung Quốc. Không lâu sau, cuốn sách bị thu hồi và tiêu hủy trên toàn quốc. Thông báo thu hồi có đoạn: "Thè lưỡi ra là một cuốn sách thô tục, dâm ô bôi nhọ hình ảnh của đồng bào Tây Tạng chúng ta. Mã Kiến không khắc họa được những tiến bộ to lớn mà nhân dân Tây Tạng đạt được trong công cuộc xây dựng một Tây Tạng xã hội chủ nghĩa thống nhất, thịnh vượng và văn minh. Hình ảnh Tây Tạng trong tác phẩm bẩn thỉu, đáng hổ thẹn này không có dáng dấp nào của hiện thực, thay vào đó là sản phẩm tưởng tượng của tác giả và khao khát ám ảnh về tình dục và tiền bạc của anh ta... Không ai được phép đọc cuốn sách này. Mọi bản in của tạp chí Văn học nhân dân phải bị thu hồi và tiêu hủy ngay tức khắc."


Tây Tạng, như được tả trong các truyện ngắn của Ma Jian trong tập này không phải là một xứ sở linh thiêng, thanh khiết như người ta thường nghe nói tới, mà là một xứ sở bán khai, khắc nghiệt đến mức gây sốc. Những chuyện được kể ở đây:  lóc thịt người chết cho chim ăn theo tục thiên táng, loạn luân nhiều thế hệ, treo xác chết trên tường, .v.v. có thể vượt quá sức chịu đựng của người đọc.  Tuy nhiên, nói như người kể chuyện trong một trong những truyện này, anh ta viết lại câu chuyện với hy vọng anh ta có thể bắt đầu quên nó đi.  Còn theo Ma Jian, thì " người Tây Tạng cũng có thể đồi bại và tàn bạo như tất cả chúng ta. Lý tưởng hóa họ là khước từ nhân tính ở họ."


Không chỉ Thè lưỡi ra, toàn bộ tác phẩm của Ma Jian đều bị cấm ở Trung Quốc. 




Bản dịch truyện Lễ quán đảnh của Hà Vũ Trọng mới được đưa lên Tienve


http://www.tienve.org/home/literature/viewLiterature.do;jsessionid=4A258B12133EC645610472B2C1139E75?action=viewArtwork&artworkId=14831

Sunday, 6 November 2011

Băng qua đường ở Sarajevo

Tôi luôn băng qua những con phố đông đúc ở Sài Gòn  ở chỗ kẻ vạch trắng mặc dù biết rằng chẳng mấy người nhường đường. Dù gì, những vạch trắng đó có lý để tồn tại: dành cho người đi bộ băng qua đường.  Nếu không sử dụng nó, nếu không ai sử dụng đến nó nữa, e rằng một ngày nó sẽ biến mất. Tôi băng qua đó với hy vọng  người khác - người băng qua đường không theo vạch trắng - nhìn thấy tôi băng qua đường nơi vạch trắng sẽ bắt đầu tự hỏi, tại sao anh kia lại băng qua đường ở nơi có kẻ vạch trắng, trong khi hẳn anh ta phải biết rõ rằng dù băng qua đường ở chỗ nào thì anh ta cũng phải tự len lỏi, quan sát, tránh né xe cộ từ mọi hướng?

***

Sáng nay, khi tôi bước chân lên vạch trắng, chuẩn bị băng qua một con đường đông đúc ở Sài Gòn, thì có hai du khách người nước ngoài bám theo chân tôi. Dường như họ đã đứng trên vỉa hè một lúc lâu, nhìn dòng xe cộ rối reng nườm nượp, chưa hình dung ra làm thế nào để có thể băng qua vỉa hè bên kia mà không bị một chiếc xe bất thần đâm vào.  Hầu hết bạn bè nước ngoài của tôi đến Sài Gòn đều ngán vụ băng qua đường. Có bạn còn hỏi, có nhiều người nước ngoài bị xe tông khi băng qua đường ở đây không. Tôi bảo, không có thống kê riêng cho người nước ngoài cũng không có thống kê riêng về tai nạn xảy ra khi băng qua đường, tuy nhiên, trên cả nước một năm có khoảng 10.000 người chết vì tai nạn giao thông các  kiểu.

***

Ở một nơi nọ, trong một khoảng thời gian dài, băng qua đường đồng nghĩa đánh bạc với cái chết. Nơi đó là Sarajevo, thủ đô của Bosnia & Herzegovina.  Trong thời gian Sarajevo bị bao vây, lực lượng người Serb đã bố trí các tay súng bắn tỉa trên các ngọn đồi quanh thành phố. Trong số các nhiệm vụ của các tay súng bắn tỉa này có nhiệm vụ giám sát các giao lộ trong thành phố, và bắn vào bất cứ ai, già, trẻ, trai, gái, thường dân hay lính, băng qua đường. Đây là cuộc bao vây một thành phố dài nhất trong lịch sử chiến tranh hiện đại.

***

The Cellist of Sarajevo  (Người chơi đàn cello của Sarajevo) là một tiểu thuyết của Steven Galloway. Cuốn sách mô tả cuộc chiến Sarajevo xoay quanh bốn nhân vật: một người chơi đàn cello, một tay súng bắn tỉa, một ông bố trẻ, và một người thợ làm bánh.

Người chơi đàn cello quyết định chơi đàn hai mươi hai ngày liên tiếp vào bốn giờ chiều mỗi ngày tại nơi hai mươi hai người dân đã chết vì đạn pháo trong khi đang xếp hàng mua bánh mì.

Tay súng bắn tỉa là một cô gái, một người dân của thành phố, thoạt đầu có nhiệm vụ hạ những tay súng bắn tỉa của kẻ thù, sau được giao nhiệm vụ bí mật bảo vệ người chơi đàn cello.  

Ông bố trẻ cứ vài ngày một lần phải đi bộ băng qua thành phố, đồng nghĩa phải băng qua nhiều giao lộ, để lấy nước về cho gia đình và cho một bà già hàng xóm cáu kỉnh, và khi mang được nước về đến nhà rồi anh sẽ đi nghe người chơi cello chơi nhạc.

Còn người thợ làm bánh cũng là một người dân bình thường của thành phố, có một lần mặc cho những tay súng bắn tỉa rình rập ông vẫn bình tĩnh, thong thả bước ra giữa một giao lộ để mang xác một người không quen vào, vì nghĩ đơn giản rằng ở thành phố này một xác chết không thể để nằm phơi giữa đường.  Khi mang được xác người không quen kia vào lề đường rồi, ông đi nghe nhạc.

***

Ở Sarajevo thời gian đó, khi băng qua đường, người ta cố chạy thật nhanh, dích dắc, cầu nguyện hôm nay mình chỉ gặp một tay bắn tỉa hạng xoàng. Trong gần bốn năm bị  bao vây, thành phố có khoảng 10.000 người chết.