Thứ Tư, 27 tháng 1, 2010

Vật đồng bộ

Vật đồng bộ là cái giống gì? Nói chung, nếu không học luật, thì chẳng ai quan tâm đến vật đồng bộ là cái giống gì. Còn với những ai học luật, thì ắt hẳn biết vật đồng bộ là một loại… vật. Vật, đến phiên nó, là một loại tài sản. Tài sản và quyền sở hữu tài sản là một chế định quan trọng của luật dân sự. Và, luật dân sự là một trong rất nhiều ngành luật. Đại khái thế, để biết rằng có rất nhiều luật, trong mỗi luật có rất nhiều chữ, và trong một trong những đạo luật lắm chữ kia có chỗ nói về vật đồng bộ.

Để tiện xác định các quyền liên quan đến vật, người ta đưa ra những khái niệm về vật chính và vật phụ (chẳng hạn tivi và và điều khiển từ xa); vật chia được và vật không chia được (chẳng hạn bánh pizza và đồng hồ đeo tay); vật tiêu hao và vật không tiêu hao (chẳng hạn bao cao su và kim tiêm); vật cùng loại và vật đặc định ( ví dụ Mac Book Pro mới cáu và Mac Book Pro đã qua sử dụng); vật đồng bộ (ví dụ đôi giày).

Bộ luật Dân sự Việt Nam định nghĩa vật đồng bộ như sau:

“Vật đồng bộ là vật gồm các phần hoặc các bộ phận ăn khớp, liên hệ với nhau hợp thành chỉnh thể mà nếu thiếu một trong các phần, các bộ phận hoặc có phần hoặc bộ phận không đúng quy cách, chủng loại thì không sử dụng được hoặc giá trị sử dụng của vật đó bị giảm sút”.

Người ta hay phàn nàn luật ở Việt Nam “không đi vào cuộc sống”, cần phải cải thiện vấn đề tuyên truyền và thực thi luật pháp vân vân và vân vân. Người ta không nhận ra rằng đôi khi luật ở Việt Nam không cần phải tuyên truyền giáo dục gì nhiều mà vẫn thẩm thấu vào cuộc sống và sống dai như đỉa ở trong đó mà những người áp dụng và thực thi luật còn không nhận ra là mình áp dụng và thực thi nó nữa. Khi đó, kể cả một quy định mang tính tống quát và tương đối trừu tượng của luật, ngạc nhiên chưa, lại có thể vận hành trơn tru mà không cần phải có văn bản hướng dẫn nào.

Ví dụ như thế này: Khi anh tài xế bị cảnh sát thổi toét một phát, anh phải dừng lại và cho cảnh sát xem “giấy tờ xe”. “Giấy tờ xe” trong trường hợp này là “vật đồng bộ”, vì ngoài những thứ như bằng lái, giấy chứng nhận mua bảo hiểm, sổ kiểm định nó còn bao gồm một vài tờ xanh đỏ. Tất nhiên, không ai bảo cho anh tài xế rằng “giấy tờ xe” là “vật đồng bộ”, nhưng anh thừa thông minh và kinh nghiệm để hiểu nếu thiếu một phần trong “giấy tờ xe”, thì “giấy tờ xe” có nguy cơ “không sử dụng được” hoặc “giá trị sử dụng” của “giấy tờ xe” “bị giảm sút” nghiêm trọng, nói chung là sẽ rất rắc rối.

Đây chỉ là một ví dụ thường gặp và dễ thấy. Còn nhiều trường hợp khác tuy cũng thường gặp nhưng không dễ thấy, và số lượng tờ xanh đỏ không chỉ là một vài. Điểm chung duy nhất trong các trường hợp đó là những tờ xanh đỏ, có khi xanh nhiều hơn đỏ, đã xâm nhập vào vật chủ và trở thành “vật đồng bộ”.

Thứ Hai, 25 tháng 1, 2010

Một câu hỏi nhỏ có lời đáp

Khi nói, không có câu hỏi nào là câu hỏi ngớ ngẩn, là khi người ta muốn khuyến khích người ta đặt câu hỏi. Tại sao phải khuyến khích đặt câu hỏi? Tới đây, thì chúng ta đã có một câu hỏi rồi. Có một câu hỏi, thì phải nghĩ cách tìm ra câu trả lời. Tất nhiên, sẽ không có câu trả lời nào nếu như không có câu hỏi được đặt ra. Và tất nhiên, nếu không đặt câu hỏi, thì không phải nhọc công ngồi nghĩ câu trả lời. Thế thì, tại sao phải khuyến khích đặt câu hỏi? Và tại sao các vị La Hán chùa Tây Phương phải chau mặt?

***

Tôi vừa đọc xong lời giới thiệu, lời cảm ơn và một số bài phỏng vấn của Nguyễn Đức Tùng trong Thơ đến từ đâu? Cả tập sách chỉ nhằm trả lời một câu hỏi, nhưng không có nghĩa đọc xong tập xong tập sách sẽ có lời giải đáp. Dù gì, thì người hỏi đã nỗ lực hỏi và người trả lời đã nỗ lực trả lời. Trong phần cảm ơn, Nguyễn Đức Tùng có cảm ơn các cô hàng cà phê Hà Nội Sài Gòn New York Vancouver vì đã không tính tiền chỗ ngồi khi tác giả làm việc tại quán cà phê. Tôi cũng hay làm việc tại quán cà phê, cái môi trường đầy tiếng ồn đấy hóa ra lại là chỗ làm việc tốt, vì những tiếng ồn không định hướng có thể giúp người ta tập trung hơn.

***

Tuy nhiên, làm việc tại quán café và đọc một cuốn sách khi có một người nheo nhéo bên tai là hai chuyện khác nhau. Tiếng ồn do một người nheo nhéo bên tai gây ra thuộc loại tiếng ồn có định hướng, nhất là khi người đấy gọi đích danh người đang đọc sách với những câu hỏi hết sức cụ thể và không chịu buông tha người đọc sách cho đến khi có câu trả lời. Ví dụ một số câu hỏi như thế này: Ba ơi, mặt trăng có mắt không? (Chắc là không.) Ba ơi, tại sao hoàng từ cưỡi ngựa? (Vì hoàng tử không có xe máy). Ba ơi, tại sao Bạch Tuyết nằm trên giường của bảy chú lùn? Sao Bạch Tuyết không nằm trên giường của Bạch Tuyết? (Vì sẽ có lúc người ta buộc phải nằm giường của người khác). Vì lẽ đó, người đọc sách đọc những cuốn dễ hiểu hơn, chẳng hạn Thơ đến từ đâu, khi có người léo nhéo bên cạnh, và đợi đến lúc người léo nhéo đi ngủ để đọc những cuốn cần tập trung hơn, chẳng hạn Catch 22 – một cuốn đầy những trò lòng vòng và những sour jokes.

***

Người léo nhéo kia tất nhiên là bạn Alpha, ba tuổi rưỡi và đầu óc đang tràn ngập những câu hỏi liên tu bất tận. Mà, hình như, ai lúc ba bốn tuổi cũng có khả năng đặt câu hỏi liên tu bất tận. Khả năng này bị mai một khi người ta lớn lên, không hẳn vì người ta đã biết quá nhiều, mà có khi vì người ta ngần ngại rằng câu hỏi của mình ngớ ngẩn. Tất nhiên, không ai muốn một chàng sinh viên hai mươi hai mấy tuổi hỏi những câu hỏi như một đứa bé ba tuổi; nhưng tất nhiên, các giáo sư hẳn cũng rất buồn nếu như giảng bài xong mà không thấy sinh viên hỏi gì.

***

Cũng có những chỗ những nơi, câu hỏi không được khuyến khích, và người được đặt câu hỏi không thích được hỏi một chút nào, nhưng đấy là một đề tài hoàn toàn khác. Liệu có nên đặt câu hỏi tại sao người ta không thích được hỏi không?

***

Có những câu hỏi không lời đáp chẳng hạn như câu hỏi đã khiến các vị La Hán chùa Tây phương chau mặt đến tận bây giờ. Có những câu hỏi câu trả lời đến thật nhanh và tình cờ: Cách đây ít lâu, tôi từng băn khoăn tự hỏi ở Trung Quốc người ta có sản xuất hoa trái giả không. “Hoa trái” là từ trong ngoặc kép. Câu hỏi này ắt không phải câu hỏi lớn nên không cần chau mặt lâu lắm, chỉ cần lên mạng đọc tin một tí là có câu trả lời. “Hoa trái” giả không những có, mà còn rất nhiều, và hoàn toàn có lý do để tin rằng thể loại hoa trái giả này đã có mặt ở Việt Nam. Vì thế, thận trọng với “hoa trái” Trung Quốc và hoa trái Trung Quốc không bao giờ thừa, nếu biết rằng có những trái cam hay táo xuất xứ Trung Quốc sau ba tháng trưng bày vẫn tươi nguyên như vừa mới hái.

Thứ Năm, 21 tháng 1, 2010

Catch 22

Mấy ngày qua, một trong những tin hàng đầu của thể thao nước nhà là chuyện VFF (Liên đoàn bóng đá Vẫn Như Cũ) gia hạn hợp đồng với ông Calisto, à quên, ông Calisto gia hạn hợp đồng với VFF. Bên nào gia hạn hợp đồng với bên nào, thì đằng nào VFF cũng là ngưởi trả lương và ông Calisto là người làm việc; cái khác chỉ là cách đây mấy năm khi hợp đồng được ký lần đầu thì VFF cành cao còn ông Calisto mong đợi ngậm ngùi, lần này, cái thế ngược lại. Sau chiến tích lần đầu đưa Việt Nam vô địch giải bóng đá Vùng Trũng và sau đó một năm đưa đội U23 mém vô địch Ao Làng, sự vụ giờ đã khác. Với bao nhiêu đại gia từ Nam chí Bắc theo đuổi, cộng với sự ủng hộ rầm rộ của dư luận, cành cao bây giờ là ông Calisto – ngôi sao thế kỷ 21, lương tâm của thời đại, một niềm hy vọng của Bắc Kỳ, còn VFF thì phải chờ tan trường, tan trường mà nôn nao nhìn áo trắng.

Sáng nay tin đã đưa rằng hợp đồng với ông Calisto đã đàm phán xong, chỉ còn chờ ký. Hợp đồng nghe nói 28 trang, hy vọng VFF có thuê luật sư, hy vọng thế. Tôi dĩ nhiên không được xem hợp đồng, nhưng đọc tin trên Tuổi Trẻ, tôi chú ý đoạn này:

“Tuy nhiên, vấn đề được dư luận hết sức quan tâm là việc HLV Calisto có đề cập và mong muốn được làm việc song song ở đội tuyển và một CLB khác đã không được hai bên nhắc đến trong cuộc thương thảo. Tuy nhiên, theo ông Lê Hùng Dũng, quan điểm của VFF là ông Calisto chỉ được làm việc duy nhất cho VFF chứ tuyệt đối không được làm việc cho CLB nào khác trong thời gian là HLV trưởng đội tuyển VN.

Ông Lê Hùng Dũng khẳng định: “Việc ông Calisto sẽ làm việc cho một CLB khác song song với làm việc cho VFF là không có trong thương thảo và trong ký kết hợp đồng. Trong đàm phán, nếu hai bên không đề cập vấn đề này cũng có nghĩa điều khoản đã bị loại trừ khỏi hợp đồng”. Hình ảnh của ông Calisto cũng sẽ được VFF sở hữu khi ông là HLV trưởng đội tuyển VN”.

Rất nhắng! Rất Lê Thị Liên Hoan, rất Azit Nexin, rất Jim Carrey, rất NMT!

Giả sử hợp đồng ký xong, vài ba tháng sau người ta thấy ông Calisto huấn luyện luôn cả Lạp Xưởng Ninh Bình, Chả Giò Cầu Tre hay Nem Khánh Hòa, thì VFF sẽ chẳng làm được gì ông Calisto cả, nếu ông vẫn làm tốt công việc ở đội tuyển quốc gia. Bởi vì, đã không nhắc đến trong đàm phán và không thỏa thuận trong hợp đồng, thì không có gì ràng buộc ông Calisto không kiếm thêm job được. "Quan điểm" của VFF không phải là văn bản có giá trị pháp lý, và "quan điểm" của VFF rất có thể khác với "quan điểm" của Calisto, và càng khác "quan điểm" của GM! Và bởi vì, Bộ Luật Lao Động Việt Nam quy định rằng: “Người lao động có thể giao kết một hoặc nhiều hợp đồng lao động, với một hoặc nhiều người sử dụng lao động, nhưng phải bảo đảm thực hiện đầy đủ các hợp đồng đã giao kết”. Thế cho nên, nếu hợp đồng giữa VFF và Calisto đúng như báo TT tường thuật, thì sắp tới có khi VFF lại được phen ngậm ngùi.

Còn tôi, hôm nay sau khi chộp lấy cuốn Xứ sở diệu kỳ tàn bạo của Murakami trong Xuân Thu và hớn hở đi ra tính tiền thì phát hiện ra mình chỉ còn 95.000 đồng. Cuốn này giá bìa 100.000 đồng, thế là ngậm ngùi gác lại. Âu thế cũng tốt, vác Murakami về nhà thế nào cũng phải đọc ngay, mà lại đang quyết tâm chiến đấu cho xong Catch 22. Catch 22 là một cuốn rất Catch 22. Đã ai đọc Catch 22 chưa?

Thứ Tư, 20 tháng 1, 2010

Trời mưa, và Erich Segal đã chết

Đã sang đầu tháng 12 âm lịch mà Sài Gòn bỗng dưng mưa mưa gió gió. Đường bẩn nhòe nhoẹt, xe cộ nhòe nhoẹt, mặt người nhòe nhoẹt, tất cả trông rất thiểu não. Cứ như là Hà Nội một ngày mưa phùn. Cứ như Đơn Dương những ngày mưa dầm. Sáng, đưa Alpha đi học, hai bố con ôm nhau co ro dưới chiếc ô to. Con gái càng lớn càng xinh và càng tình cảm. Mới hôm qua Alpha tuyên bố lớn lên con không đi làm đâu. Hỏi tại sao, cô nàng bảo vì nếu con đi làm thì con không được gặp ba mẹ. Ôi chao, con gái. Bây giờ ba bốn tuổi con nói thế, chứ có khi mười bốn mười lăm tuổi thì khóa trái cửa không cho ba mẹ vào phòng; con hai mươi tuổi thì chắc nhà chỉ có hai ông bà già uống trà trệu trạo nhìn nhau thôi.

Có những bộ phim hay cuốn truyện tuy không thật ấn tượng nhưng cứ vào những hoàn cảnh nhất định thì lại nhớ đến. Trời xám xịt thế này thì nhớ một bộ phim ra mắt năm 2002 tên là Igby goes down. Igby là tên một cậu thiếu niên ở New York, do một chú nhà Culkin đóng, bỏ nhà đi lang thang rồi hình như yêu một cô gái điếm thì phải. Không nhớ rõ lắm, nhưng nhớ rõ cái cảnh ngoài trời mưa tầm tã, Igby ngồi trên chiếc xe bus để đi đến Florida tìm nắng ấm. Ờ, mà cũng có thế chi tiết này trong Bắt trẻ đồng xanh. Igby là một dạng Holden Caulfield, và phim này lấy cảm hứng từ Bắt trẻ đồng xanh mà. Trong phim có những đối thoại buồn cười, chẳng hạn một nhân vật nói với Igby: “I think if Gandhi had to spend a prolonged amount of time with you, he'd end up beating the shit out of you, too”. Tao nghĩ nếu Gandhi phải ở với mày lâu thì thế nào ổng cũng đập cho mày phọt cứt ra. Gandhi dĩ nhiên nổi tiếng về phương pháp đấu tranh bất bạo động. Còn Igby thì băn khoăn thế này: “If heaven is such a wonderful place then how come being crucified is such a big fucking sacrifice?” Nếu thiên đường là một chỗ tuyệt vời đến vậy thì bị đóng đinh trên thập tự giá sao lại là hy sinh to vãi tè? Nói chung phim chỉ xoàng xoàng nhưng xem cũng vui vui.

Hôm nay, trời mưa, và nghe tin Erich Segal, tác giả Love Story, chết, ở tuổi 72. Người chết đi còn lại gì? Với Erich Segal, chắc chắn còn lại câu này, câu nói gần như đã trở thành tuyên ngôn của những người đã yêu, từng yêu, đang yêu, và sắp yêu, nghĩa là của tất cả mọi người, trừ những người không biết yêu: Yêu là không bao giờ phải nói hối tiếc. Vì thế, hãy yêu nhau đi.

Thế thôi, cho một ngày mưa.

Chủ Nhật, 17 tháng 1, 2010

Một số phát hiện


  • Một số đôi giày đã bong keo, cần tìm gấp thợ sửa.
  • Thợ sửa giày có ngay trong nhà: Pi (2 năm 4 tháng tuổi đời, mới vào nghề). Khi bị phát hiện mở toang tủ giày và lôi một số đôi ra ngoài, Pi dõng dạc: “Pi sửa giày mà”. Rất không hài lòng khi bị tống cổ đi chỗ khác.
  • Hoàng hậu trong truyện Bạch Tuyết và bảy chú lùn sơn móng tay đỏ. Dĩ nhiên đây là phát hiện của bạn Alpha, 3 tuổi rưỡi, người rất quan tâm đến các thể loại bông tai, nhẫn, vòng vèo cũng như hình thức của công chúa, hoàng hậu và cô giáo.
  • Một phát hiện khác của Alpha: Bạch Tuyết nằm ngủ trên giường của Bach Tuyết, nhưng giường của Bạch Tuyết lại ở trong nhà của bảy chú lùn. Điều này có vẻ không logic, vì giường của Alpha thì ở trong nhà của Alpha.
  • L’ Amante Inachevee là Người tình dang dở. Cầm cuốn này lên thì hiểu tại sao có bạn lấy một cái nick dài ngoằng.
  • Những linh hồn xám của Philippe Claudel hình như là một cuốn hay. Người dịch của cuốn này cũng là người dịch Lời hứa lúc bình minh.
  • Có người bảo cần phải cho Paul Auster vào danh sách những tác giả viết chán nhất và không hiểu Moon Palace gây rung động về điều gì.
  • Chủ nghĩa hậu hiện đại có thể tồn tại trong bóng đá, và Arsene Wenger là người tiên phong.
  • Crevice là một từ rất hình tượng.
  • Thứ hai là ngày đầu tuần.