Gần đây tôi đọc mấy cuốn tương đối mỏng, nếu không buồn ngủ thì đọc một hai, tối là xong. Sáng dậy gõ vài dòng vào Goodreads làm bằng chứng. Chép lại ở đây:
Trần Khánh Dư của Lưu Sơn Minh, Đông A xuất bản
đọc cũng được
nhưng "cũng được" chắc không phải từ tác giả muốn nghe :)
nói chung tác giả nói 8 năm mới viết xong, tôi tin, vì rõ ràng tác giả viết công phu và chăm chút
tuy nhiên, công phu và chăm chút không có nghĩa là tác phẩm đạt được những điều tác giả muốn
tác giả muốn khắc họa một Trần Khánh Dư kiêu bạc và cô độc, nhưng cứ lặp đi lặp lại rằng "ông rất cô độc" không hẳn là cách hay
trận
hải chiến Vân Đồn gần cuối sách đáng lý phải là một đỉnh điểm, bùng nổ,
cái chết của các vị tướng thân cận lẽ ra phải gây nhiều đau đớn hơn,
phải làm cho người đọc bùi ngùi, nuối tiếc hơn. Ở điểm này, Lưu Sơn Minh
chưa bằng được thầy mình - Hà Ân.
dù sao, tôi vẫn trân trọng nỗ lực của nhà văn và luôn muốn đọc/xem những tác phẩm khai thác đề tài sử Việt
Hồi phục của Phan Hồn Nhiên, Trẻ xuất bản
Rất
tệ, một thất vọng lớn so với Ngựa thép của chính Phan Hồn Nhiên ra cách
đây hai năm. Ngựa thép đã có dấu hiệu văn hơi Tây, nhưng hãy còn ở
trong chừng mực mang đến cho câu văn chút lạ lẫm nhất định, và nói chung
thì giọng văn ấy hài hòa với câu chuyện. Còn trong tập này, PHN viết
văn như người nước ngoài viết tiếng Việt, hay như dịch từ tiếng nước
ngoài ra, mà là một bản dịch rất vụng nữa. Chẳng những PHN dùng cấu trúc dịch từ tiếng nước ngoài, mà cả từ vựng. Người Việt nào sẽ nói
"trả từng phần" thay cho "trả góp", hay đặt câu kiểu "cảm xúc được
thiết lập bởi...." Hằng hà sa số câu cú và từ dùng ngô nghê như thế
trong Hồi phục. Vì văn quá tệ, mọi thứ khác trở nên không còn quan
trọng.
Cũng nói thêm, cuốn này đầy lỗi biên tập. Chẳng hạn, trong cùng một trang, lúc thì dùng "va-li", lúc thì dùng "valise".
Sương mù tháng Giêng của Uông Triều, Trẻ xuất bản
Bối
cảnh của Sương mù tháng Giêng chủ yếu trải từ kháng chiến chống quân
Nguyên lần thứ hai sang kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ ba của nhà
Trần. Thời kỳ này, nếu chỉ đọc chính sử, ta cũng biết có rất nhiều sự
kiện diễn ra; quan trọng hơn, có nhiều "chuyện" để nhà văn tưởng tượng,
thêm thắt vào, để thành tiểu thuyết, ví dụ chuyện vua Trần gả An Tư cho
Thoát Hoan, chuyện Trần Ích Tắc phản bội, chuyện Trần Bình Trọng hy
sinh, chuyện Trần Quốc Toản dấy quân, mối bất hòa giữa Trần Quang Khải
và Trần Hưng Đạo, chuyện Trần Khánh Dư tòm tem công chúa Thiên Thụy
.v.v..
Uông Triều chọn cách gom gần hết những chuyện trên đây vào
Sương mù tháng Giêng, thay vì chỉ khai thác sâu một trong những sử liệu
trên. Làm vậy cũng được, nhưng nếu vậy, người đọc trông đợi một cuốn
tiểu thuyết bề thế, đầy đặn hơn. Đằng này, rất nhiều chương trong Sương
mù tháng Giêng chẳng khác gì những bài đọc lịch sử trong sách giáo khoa
lớp 5. Sự sáng tạo của nhà văn là hạn chế.
Vậy nhà văn có sáng
tạo không? Có, nhưng rất tiếc, những chỗ ấy thường mang màu sắc cải
lương, gượng gạo, sến, non yếu. Những đoạn độc thoại nội tâm của Trần
Khánh Dư, Trần Nhân Tông, Trần Ích Tắc thậm chí của Hốt Tất Liệt và
Thoát Hoan đều được viết na ná nhau. Quay qua quay lại đều có những câu
cảm thán như "ta là ai" "nó là ai mới được chứ". Đoạn đối thoại giữa An
Tư và Thoát Hoan thì quá sức cải lương, tầm thường đến mức buồn cười.
Ngoài ra, việc nhà văn trộn lẫn giữa phong cách người kể chuyện toàn
năng và độc thoại nội tâm là không đạt, gây đứt gãy trong mạch kể, khiến
các độc thoại nội tâm đều có vẻ giả tạo.
Tôi rất tiếc không tìm ra được điểm sáng trong cuốn tiểu thuyết này, mặc dù rất quý tác giả!
PS. Giá bìa cao phi lý, 112.000 đồng.
Không ai qua sông của Nguyễn Ngọc Tư, Trẻ xuất bản
3.5 sao, làm tròn thành 4.
Nếu
như cầu thủ bóng đá có người chỉ thiên khiếu mà thành tài, có người vừa
có khiếu vừa chuyên cần học hỏi luyện tập, thì Nguyễn Ngọc Tư thuộc
loại thứ hai. Tư vừa có khiếu, vừa rất chăm học. Càng về sau, kỹ thuật
viết truyện của chị càng cao cường. Kỹ thuật cao không luôn đồng nghĩa
có truyện hay, tuy nhiên, cái nào ra cái đó, thấy kỹ thuật cao thì khen
kỹ thuật.
Tiêu biểu cho lối viết thiên về kỹ thuật là truyện Đất,
truyện dài nhất ở cuối tập. Ở câu chuyện trải qua 4 thế hệ, dữ dội
không kém Cánh đồng bất tận này, không thể không phục tác giả tài gói
ghém chi tiết, dàn dựng nút thắt nút mở .v.v.. Tuy nhiên, vì khéo quá,
dụng công nhiều quá, nên không ép phê bằng Cánh đồng bất tận.
Những truyện đáng chú ý khác trong tập là Tiều tụy vòng quanh, Vực không đáy và một hai truyện nữa nhất thời không nhớ tên (mới nhớ ra một truyện là Giữa mùa chán chết).
Tập
truyện này với người khác có thể kể là một thành tựu, nhưng với Tư thì
chưa vượt lên chính mình. Tuy nhiên, sự chuyên nghiệp của chị là điều
đáng trân trọng.
PS. Tôi sẽ thích hơn nếu tên truyện được rút lại, ví dụ Vực thay vì Vực không đáy, Tiều tụy thay vì Tiều tụy vòng quanh, Chán thay vì Giữa mùa chán chết; còn Không ai qua sông thì có thể rút thành Không!
Thứ Sáu, 25 tháng 3, 2016
Thứ Tư, 24 tháng 2, 2016
Ăn Tết xong rồi
Hôm nay có bạn nhắn tin hỏi về cuốn Cánh cửa, mới sực nhớ ra mình ăn Tết xong rồi, có phần hơi kỹ quá. Mọi năm Tết là thời gian tôi đọc nhiều hơn, vì rảnh. Tết năm nay mắt kém đi nên đọc ít, bù lại xem phim nhiều đi chơi nhiều. Dẫu vậy tự thấy mình cũng nên nhắc qua mấy cuốn đọc gần đây, trước và sau Tết.
- 451 độ F của Ray Bradbury: Tiểu thuyết kinh điển của dòng dystopian hay được dịch là phản địa đàng, thường được xếp đâu đó cùng 1984 của G.Orwell (một bản underground tiếng Việt cuốn này sắp xuất hiện) và A Brave New World của Huxley. Hai cuốn sau tôi đã có bản tiếng Anh riêng 451 độ F thì chưa có nên chỉ đọc tiếng Việt. Nếu vượt qua được ngôn ngữ của bản dịch vốn, thành thật mà nói, khô và tẻ, thì có cơ hội gặt hái được rất nhiều. Tính chất phi thời gian của cuốn sách nằm ở chỗ khi chúng ta ngỡ như càng ngày càng sống trong một thời đại văn minh hơn thì vấn đề của cuốn sách càng sát sườn với chúng ta.
- Frankenstein của Mary Shelley: Một cuốn tiểu thuyết khác cũng được coi là cổ điển của văn chương Anh mà giờ tôi mới đọc. Rất thú. Cuốn sách có kiểu dẫn dắt lan man của văn chương ngày xưa hóa ra lại đặt ra những vấn đề rất lớn về đạo đức và triết học. Nhưng phát hiện lớn nhất của tôi đó là Frankenstein hóa ra không phải tên một con quỷ mà là tên người sáng tạo ra nó. Ôi, Holywood đã làm chi đời tôi?
- Zoo: Tập truyện ngắn rất chi kinh dị của tác giả Nhật Bản Otsuichi. Nói chung tôi đã đọc được rất nhiều thứ đen tối quái dị của các nhà văn Nhật, nhưng cũng hiếm có cuốn nào đen tối đến mức như tập này. Hai truyện hay nhất tập là SO far (SO là viết tắt của Significant Others) và Thơ của ánh dương.
- Nỗi đau của chàng Werther: Si tình đến thế thì thôi/ Đời phồn hoa cũng là đời bỏ đi.
Thứ Hai, 25 tháng 1, 2016
Danh sách đọc dành cho bạn 9-10 tuổi
Danh sách này do mẹ sắp nhỏ tổng hợp từ sách của hai bạn nhỏ ở nhà. Chưa phải là đầy đủ, nhưng cơ bản là những cuốn hai bạn đã đọc và thích.
--------
"Nhiều độc giả từng hỏi những câu chuyện của E.B. White có thật không. Trong một lá thư gửi người hâm mộ, ông trả lời rằng: "Không, chúng là những chuyện hư cấu...Nhưng cuộc đời thực chỉ là một dạng cuộc đời, vẫn còn đó những cuộc đời trong thế giới hư cấu."
Không biết các bạn nhỏ đọc sách sẽ mơ mộng đến mức nào? Mẹ cháu mơ mộng tưởng tượng giỏi nhất là ở tuổi này đấy.
Còn đây là các tựa sách:
1. Bộ Harry Potter (7 cuốn) (J.K. Rowling, NXB Trẻ)
2. Không gia đình (Hector Malot, NXB Kim Đồng)
3. Cánh buồm đỏ thắm (Aleksandre Grin, NXB Văn Học)
4. Phù thủy xứ Oz (Lyman Frank Baum, NXB Mỹ Thuật)
5. Chuyện hoa chuyện quả (Phạm Hổ, NXB Kim Đồng)
6. Ông già Khottabych (Lazar Laghin, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
7. Chuyến phiêu lưu kỳ diệu của Eward Tulane (Kate DiCamillo, NXB Mỹ Thuật + Nhã Nam)
8. Đảo giấu vàng (Robert Louis Stevenson, NXB Trẻ)
9. Khu vườn bí mật (France Hodgon Burnett, NXB Văn Học + Nhã Nam)
10. Alice ở xứ sở diệu kỳ (Lewis Carroll, NXB Văn Học + Đông A)
11. Lớn lên trên đảo vắng (Johann David Wyss, NXB Văn Học + Đông A)
12. Cuộc phiêu lưu kỳ lạ của Karik và Valia (Yan Larri, NXB Văn Học + Đông A)
13. Con Bim trắng tai đen (G.Troieponxki, NXB Văn Học + Đông A)
14. Cuộc phiêu lưu của mũi tên xanh (Gianni Rodari, NXB Kim Đồng)
15. Bộ Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên (NXB Kim Đồng)
16. Chuyện Despereaux (Kate DiCamillo, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
17. Chuyện phiêu lưu của Mít Đặc và các bạn (Nhicolai Nôxốp, NXB Văn Học)
18. Mít Đặc trên cung trăng (Nhicolai Nôxốp, NXB Văn Học)
19. Bộ Biên niên sử Narnia (7 cuốn) (C.S. Lewis, NXB Kim Đồng)
20. Chuyện nhỏ trong thế giới lớn (E.H. Combrich, NXB Tri Thức)
21. Hoàng tử Bé (Antoine De Saint-Exupéry, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
22. Tìm mẹ (Nguyễn Huy Tưởng, NXB Kim Đồng)
23. Hoàng tử nhỏ và chú bé nghèo khổ (Mark Twain, NXB Kim Đồng)
24. Toto-chan bên cửa sổ (Kuroyanagi Tetsuko, NXB Văn Học + Nhã Nam)
25. Đất rừng phương Nam (Đoàn Giỏi, NXB Kim Đồng)
26. Bộ Chuyện Rừng (5 cuốn khổ lớn, 3 cuốn khổ bình thường) (Tony Wolf, NXB Dân Trí + Đông A) .
27. Chiếc chìa khóa vàng hay truyện ly kỳ của Bu-ra-ti-nô (A.Tolstoy); hoặc
28. Những cuộc phiêu lưu của Pinocchio (Carlo Collodi, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
29. Robinson Crusoe (Daniel Defoe, NXB Văn Học + Đông Á)
30. Thần thoại Hy Lạp (NXB Văn Học)
31. Bài ca mừng giáng sinh (Charles Dickens, NXB Hồng Đức + Nhã Nam)
32. Chuyện con mèo dạy hải âu bay (Luis Sepúlveda, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
33. Gulliver du ký (Jonathan Swift, NXB Văn Học + Đông A)
34. Bác Phi-ô-đo, Con chó và Con mèo (Edward Uspenski, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
35. Nhóc Nicolas, Quả bóng và những chuyện chưa kể khác (Gosinny Sempé, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
36. Con voi của nhà ảo thuật (Kate DiCamillo, NXB Văn Học + Nhã Nam)
37. Những lá thư mèo (Helen Hunt Jackson, NXB Văn Học)
38. Nhắt Stuart (E.B. White, NXB Văn Học + Nhã Nam)
39. Bà nội Găngxtơ (David Walliams, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
40. Trên sa mạc và trong rừng thẳm (Henryk Sienkiewicz, NXB Văn Học)
41. Chiếc hộp giáng sinh (Richard Paul Evans, NXB Văn Học + Nhã Nam)
42. Chiếc mũ của phù thủy (Tove Janson, NXB Kim Đồng)
43. Tên cướp mũi to (Otfried Preussler, NXB Kim Đồng)
44. Ngài bá tước bọ chó (Clemens Brentano, NXB Kim Đồng)
45. Bột xì hơi của tiến sĩ Proctor (2 cuốn) (Jo Nesbø, NXB Trẻ)
46. Dế mèn phiêu lưu ký (Tô Hoài, NXB Kim Đồng)
47. Trạm thu phí quái lạ (Norton Juster, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
48. Thầy phù thủy trong thành phố (Iuritômin, NXB Đà Nẵng)
59. Chuyện rừng xanh (Rudyard Kipling, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
50. Công chúa nhỏ (Frances Hodson Burnett, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
51. Tobie Lolness - Ngàn cân treo sợi tóc (Timothée De Fombelle, NXB Văn Học + Nhã Nam)
SÁCH THAM KHẢO
52. Dokéo: Bách khoa toàn thư thế hệ mới (NXB Kim Đồng)
53. Mười vạn câu hỏi vì sao (NXB Dân Trí + Đông A)
54. Lịch sử bách khoa bằng hình về vạn vật trên trái đất (NXB Dân Trí + Đông A)
55. Bách Khoa Thư Thiếu Niên KingFisher (NXB Dân Trí + Nhã Nam)
56. Cẩm nang con trai (Violeta Babic, NXB Trẻ); hoặc
57. Cẩm nang con gái (-nt-)
Chú thích: số 56 & 57 thích hợp cho lứa tuổi 9-18, để các bạn tìm hiểu những vấn đề ba/mẹ khó nói, khó giải thích.
--------
"Nhiều độc giả từng hỏi những câu chuyện của E.B. White có thật không. Trong một lá thư gửi người hâm mộ, ông trả lời rằng: "Không, chúng là những chuyện hư cấu...Nhưng cuộc đời thực chỉ là một dạng cuộc đời, vẫn còn đó những cuộc đời trong thế giới hư cấu."
Không biết các bạn nhỏ đọc sách sẽ mơ mộng đến mức nào? Mẹ cháu mơ mộng tưởng tượng giỏi nhất là ở tuổi này đấy.
Còn đây là các tựa sách:
1. Bộ Harry Potter (7 cuốn) (J.K. Rowling, NXB Trẻ)
2. Không gia đình (Hector Malot, NXB Kim Đồng)
3. Cánh buồm đỏ thắm (Aleksandre Grin, NXB Văn Học)
4. Phù thủy xứ Oz (Lyman Frank Baum, NXB Mỹ Thuật)
5. Chuyện hoa chuyện quả (Phạm Hổ, NXB Kim Đồng)
6. Ông già Khottabych (Lazar Laghin, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
7. Chuyến phiêu lưu kỳ diệu của Eward Tulane (Kate DiCamillo, NXB Mỹ Thuật + Nhã Nam)
8. Đảo giấu vàng (Robert Louis Stevenson, NXB Trẻ)
9. Khu vườn bí mật (France Hodgon Burnett, NXB Văn Học + Nhã Nam)
10. Alice ở xứ sở diệu kỳ (Lewis Carroll, NXB Văn Học + Đông A)
11. Lớn lên trên đảo vắng (Johann David Wyss, NXB Văn Học + Đông A)
12. Cuộc phiêu lưu kỳ lạ của Karik và Valia (Yan Larri, NXB Văn Học + Đông A)
13. Con Bim trắng tai đen (G.Troieponxki, NXB Văn Học + Đông A)
14. Cuộc phiêu lưu của mũi tên xanh (Gianni Rodari, NXB Kim Đồng)
15. Bộ Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên (NXB Kim Đồng)
16. Chuyện Despereaux (Kate DiCamillo, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
17. Chuyện phiêu lưu của Mít Đặc và các bạn (Nhicolai Nôxốp, NXB Văn Học)
18. Mít Đặc trên cung trăng (Nhicolai Nôxốp, NXB Văn Học)
19. Bộ Biên niên sử Narnia (7 cuốn) (C.S. Lewis, NXB Kim Đồng)
20. Chuyện nhỏ trong thế giới lớn (E.H. Combrich, NXB Tri Thức)
21. Hoàng tử Bé (Antoine De Saint-Exupéry, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
22. Tìm mẹ (Nguyễn Huy Tưởng, NXB Kim Đồng)
23. Hoàng tử nhỏ và chú bé nghèo khổ (Mark Twain, NXB Kim Đồng)
24. Toto-chan bên cửa sổ (Kuroyanagi Tetsuko, NXB Văn Học + Nhã Nam)
25. Đất rừng phương Nam (Đoàn Giỏi, NXB Kim Đồng)
26. Bộ Chuyện Rừng (5 cuốn khổ lớn, 3 cuốn khổ bình thường) (Tony Wolf, NXB Dân Trí + Đông A) .
27. Chiếc chìa khóa vàng hay truyện ly kỳ của Bu-ra-ti-nô (A.Tolstoy); hoặc
28. Những cuộc phiêu lưu của Pinocchio (Carlo Collodi, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
29. Robinson Crusoe (Daniel Defoe, NXB Văn Học + Đông Á)
30. Thần thoại Hy Lạp (NXB Văn Học)
31. Bài ca mừng giáng sinh (Charles Dickens, NXB Hồng Đức + Nhã Nam)
32. Chuyện con mèo dạy hải âu bay (Luis Sepúlveda, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
33. Gulliver du ký (Jonathan Swift, NXB Văn Học + Đông A)
34. Bác Phi-ô-đo, Con chó và Con mèo (Edward Uspenski, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
35. Nhóc Nicolas, Quả bóng và những chuyện chưa kể khác (Gosinny Sempé, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
36. Con voi của nhà ảo thuật (Kate DiCamillo, NXB Văn Học + Nhã Nam)
37. Những lá thư mèo (Helen Hunt Jackson, NXB Văn Học)
38. Nhắt Stuart (E.B. White, NXB Văn Học + Nhã Nam)
39. Bà nội Găngxtơ (David Walliams, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
40. Trên sa mạc và trong rừng thẳm (Henryk Sienkiewicz, NXB Văn Học)
41. Chiếc hộp giáng sinh (Richard Paul Evans, NXB Văn Học + Nhã Nam)
42. Chiếc mũ của phù thủy (Tove Janson, NXB Kim Đồng)
43. Tên cướp mũi to (Otfried Preussler, NXB Kim Đồng)
44. Ngài bá tước bọ chó (Clemens Brentano, NXB Kim Đồng)
45. Bột xì hơi của tiến sĩ Proctor (2 cuốn) (Jo Nesbø, NXB Trẻ)
46. Dế mèn phiêu lưu ký (Tô Hoài, NXB Kim Đồng)
47. Trạm thu phí quái lạ (Norton Juster, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
48. Thầy phù thủy trong thành phố (Iuritômin, NXB Đà Nẵng)
59. Chuyện rừng xanh (Rudyard Kipling, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
50. Công chúa nhỏ (Frances Hodson Burnett, NXB Hội Nhà Văn + Nhã Nam)
51. Tobie Lolness - Ngàn cân treo sợi tóc (Timothée De Fombelle, NXB Văn Học + Nhã Nam)
SÁCH THAM KHẢO
52. Dokéo: Bách khoa toàn thư thế hệ mới (NXB Kim Đồng)
53. Mười vạn câu hỏi vì sao (NXB Dân Trí + Đông A)
54. Lịch sử bách khoa bằng hình về vạn vật trên trái đất (NXB Dân Trí + Đông A)
55. Bách Khoa Thư Thiếu Niên KingFisher (NXB Dân Trí + Nhã Nam)
56. Cẩm nang con trai (Violeta Babic, NXB Trẻ); hoặc
57. Cẩm nang con gái (-nt-)
Chú thích: số 56 & 57 thích hợp cho lứa tuổi 9-18, để các bạn tìm hiểu những vấn đề ba/mẹ khó nói, khó giải thích.
Thứ Bảy, 16 tháng 1, 2016
Mặt trời mù - giữa thú và người
Nếu như Skin (Thượng đế đã chết trong thành phố, Nguyễn Quốc Trụ dịch) hay Kaputt lập tức quyến rũ tôi bằng sự mỉa mai, sắc sảo ngay từ những trang đầu, thì Mặt trời mù (Curzio Malaparte, Bửu Ý dịch, Nhã Nam và NXB Văn học ấn hành) không như thế. Mặt trời mù khá là...tù mù. Cứ như nó bị chính lớp sương mù trên ngọn Bạch Sơn bao phủ. Vì thế, tôi thấy phần "Khai từ cần thiết" của tác giả quả đúng là cần thiết. Tôi chép lại vài đoạn quan trọng:
"Từ nay ta cẩn phải nói, không phải nể nang người sống làm gì rằng chẳng có một cái gì ở châu Âu xứng đáng để ta phải chết. Cũng chẳng đáng phải chết để chứng tỏ rằng chết là vô ích, rằng cái chết chẳng dùng vào việc gì, chẳng giải cứu được gì, rằng thắng trận có lẽ còn vô đạo đức hơn bại trận; mà cũng chẳng cần chết mới chứng tỏ rằng đứa chết xứng đáng hơn đứa sống. (Vâng, nghiễm nhiên sự thắng trận là một điều nhục nhã. Ở châu Âu, còn gì cho chúng ta đâu, ngoại trừ niềm an ủi đến với chúng ta từ đạo Ki-tô.)"
"...Một trận giặc vô vọng, dưới Mặt trời lãnh đạm, trơ ra, đui mù trước bao nỗi thống khổ của con người. Xin mặt trời soi sáng hành động con người: ta không thể đòi hỏi Mặt trời khổ luỵ theo ta, động lòng vì những nỗi khổ của ta. Ta không thể đòi hỏi Mặt trời từ tâm, công chính, xót thương. Mặt trời mù."
Khi vượt qua được lớp sương mù trên ngọn Bạch Sơn, tôi thấy mình yêu cuốn sách này không kém gì hai tác phẩm kia của Malaparte. Tôi thích những đoạn viết về thú nói chung và lừa, bò, chó, ngựa nói riêng. Những con vật ấy xâu lại với nhau thành sợi chỉ đỏ, chỉ hồng, chỉ xanh, chỉ đen giúp tôi lần theo những bước chân của viên đại uý, cửa cậu sơn binh Calusia với tiếng lục lạc âm trầm của cậu, không khiến tôi lạc lối trong lớp sương mù chưa lúc nào thôi dày đặc dưới mặt trời mù.
Trong Kaputt, các con vật đóng vai trò cực kỳ quan trọng thì đã hẳn. Tôi lười giở lại sách ra xem, nhưng nhớ không nhầm thì sách chia thành sáu phần, mỗi phần mang tên một con vật: ngựa, chó, chuột, rồi mấy con nữa. Tôi nhớ (thật ra đọc cảnh này rồi thì không thể nào quên, nó đóng đinh vào óc) bầy ngựa chiến đóng băng trên mặt hồ mùa đông. Nhớ lũ chuột chui ra chui vào chân tường một khu ghetto.
Trong Mặt trời mù củng có thú. Hơn một lần, Malaparte nhắc đến màn đêm như một con thú rình rập con người. Đêm cũng mang lại cho con người cảm giác còn sống, còn sống "trong lòng con thú vĩ đại, nóng hổi." Và khi viên đại uý thì nói với cha Plassier rằng mình chẳng phải là người mà là thú, thì cha Plassier đáp rằng tất cả đều là tạo vật của Chúa. Giữa thú và người là sự bình đẳng. Phải vậy chăng, hay người còn kém thú?
Dưới lớp sương mù trên ngọn Bạch Sơn, là những bước chân hành quân của quân Ý dưới làn đạn pháo của quân Pháp, Dưới lớp sương mù trên ngọn Bạch Sơn, là bước chân lan man của viên đại uý, là tiếng lục lạc bò thấp thoáng ẩn hiện của cậu sơn binh Calusia. Giữa hai nhân vật ấy, có mối dây liên hệ thông qua những con thú (tiếng lục lạc của những con bò đã được đưa đến lò sát sinh, treo trên cổ Calusia). Cả hai cũng có những mối liên hệ riêng rẽ với những con vật. Calusia đeo lục lạc bò trên cổ. Cậu ta có thể trần truồng giữa bầy bò, tự nhiên như thể cậu ta là một thành viên của bầy bò ấy. Calusia cũng là người lao ra dưới trận mưa trái phá để vỗ về một con lừa đang hấp hối.
Trong cuộc hành quân trên ngọn Bạch Sơn, viên đại uý bị thu hút, luôn dõi theo tiếng lục lạc trên cổ Calusia. Một chi tiết trong hồi ức của viên đại uý hé lộ cho ta biết nguồn gốc sâu xa về mối liên hệ giữa viên đại uý và tiếng lạc: thuở nhỏ, một thằng bé bị rớt xuống hố băng, bạn bè bỏ chạy, chỉ một con chó ngoạm tay cố lôi thằng bé lên. Con chó có lạc đeo ở cổ. Hành động của thằng bé đối với con chó ngay sau khi nó được cứu có thể giải thích bằng cơn hoảng loạn của nó (hay là ngầm chỉ về sự vô ơn của con người?), nhưng dù gì đi nữa, hành động ấy trở thảnh nỗi nhục nhã di căn mà viên đại uý mang theo.
Trước khi phát điên, viên đại uý đã nói những lời minh triết: "Tôi nghĩ bọn vật khá hơn mình nhiều. Chúng nó là những sinh vật thuần khiết, vô tư...Cái làm hỏng con người, cái làm cho con người trở nên dữ tợn, hèn nhát, ích kỷ chính là ý thức về cái chết. Loài vật chúng nó chỉ có cái bản năng sinh tồn, có thể là một linh cảm xa xôi nào đó. Nhưng loài vật không ý thức cái chết. Chúng nó biết chúng nó có thể chết, chứ không biết chúng nó phải chết."
Thứ Ba, 5 tháng 1, 2016
The Sympathizer của Viet Thanh Nguyen
The Sympathizer là tiểu thuyết đầu tay của tác giả Việt Kiều Viet Thanh Nguyen. Cuốn sách nhận được khá nhiều lời khen ngợi từ các nhà điểm sách trên báo Mỹ.
Trước khi đọc cuốn này, tôi nghe nói đâu đó rằng nếu như Nỗi buồn chiến tranh là góc nhìn chiến tranh của một người miền Bắc Việt Nam thì The Sympathizer là góc nhìn về chiến tranh Việt Nam từ góc độ một người miền Nam. Đọc rồi thì thấy không hẳn như vậy.
Cuốn tiểu thuyết bắt đầu từ những ngày cuối tháng 4 năm 75, khi Sài Gòn sụp đổ và người Mỹ đang tháo chạy. Nhân vật xưng tôi, người kể chuyện, là một điệp viên Cộng sản cài trong bộ máy cảnh sát của chế độ Sài Gòn với vai trò trợ lý cho một viên tướng cảnh sát. Anh này được lệnh của cấp trên cùng thoát sang Mỹ để tiếp tục báo cáo tin tức về hoạt động chống phá cách mạng từ Mỹ của viên tướng kia cũng như của người Việt ở nước ngoài. Viên tướng rồi sẽ tổ chức được một lực lượng vũ trang nhỏ đưa về Thái Lan, dự định xâm nhập biên giới Việt Nam từ đó. Anh điệp viên, vì lý do muốn bảo vệ người bạn của mình, một chuyên gia ám sát do CIA đào tạo, đã chống lệnh cấp trên mà cùng về trong chuyến đi này. Những gì đón chờ anh và đồng đội tại Việt Nam không quá khó để đoán ra.
Phần lớn cuốn sách là lời thú tội của anh viết trong trại giam. Vài chương cuối thuật lại những gì xảy ra trong trại giam, những găp gỡ bất ngờ, và khoảnh khắc anh nhận ra, among others, cái gì quý giá hơn độc lập tự do. Chúng ta đều biết đó là cái gì!
Cuốn sách không hẳn là góc nhìn về chiến tranh. Cuốn sách là góc nhìn vào chính mình của một người vừa thuộc về hai nơi chốn vừa chơi vơi không thuộc về nơi nào. Không thuộc về bên này cũng không thuộc về bên kia. Không thuộc về Mỹ cũng chẳng thuộc về Việt Nam. Thậm chí, để cho chủ đề không thuộc về đâu thêm trọn vẹn, tác giả còn cho nhân vật của mình là một đứa con lai nửa Việt nửa Pháp. Số phận của anh ta vì thế định mệnh là một số phận bi kịch.
Trừ vài chỗ hơi trầm trọng, thì The Sympathizer là một cuốn sách well-written. Đoạn tả cảnh tháo chạy ở sân bay Tân Sơn Nhất hồi hộp như xi nê hành động. Đoạn tả cảnh tra tấn trong trại giam thì giống như phim Hitchcock. Nhiều đoạn viết về văn hoá Mỹ và văn hoá Việt Nam đích đáng. Chẳng hạn, viết về người Mỹ, thông qua phát ngôn của một Việt Cộng:"Americans are a confused people because they can't admit this contradiction. They believe in a universe of divine justice where the human race is guilty of sin, but they also believe in a secular justice where human beings are presumed innocent. You can't have both...They pretend they are eternally innocent no matter how many times they lose their innocence." (Người Mỹ là một dân tộc hoang mang/rối rắm bởi lẽ họ không thừa nhận mâu thuẫn này. Họ tin vào một vũ trụ với công lý Chúa trời mà ở đó giống người là có tội, nhưng họ cũng tin vào một thứ công lý thế tục nơi con người được giả định là vô tội. Ngươi không thể có cả hai...Họ vờ mình vĩnh viễn ngây thơ vô tội bất kể họ đánh mất sự ngây thơ vô tội bao nhiêu lần rồi.) Hay đoạn viết về người Việt: "...the government doing its best to steal from the Americans, the average man doing its best to steal from the goverment, the worst of us doing our best to steal from each other." ("...chính quyền cố hết sức để ăn cắp của người Mỹ, dân thường cố hết sức để ăn cắp của chính quyền, còn đám tệ nhất trong chúng ta thì cố hết sức để ăn cắp lẫn nhau.")
Ngoài ra, đoạn tả mực ống trong cuốn sách này rất có thể khiến ta ngờ vực mỗi khi món mực ống được dọn ra trên bàn ăn, rằng liệu có thằng nhóc nào đã chơi ngẵng với con mực trước khi được cho lên chảo không?
Trước khi đọc cuốn này, tôi nghe nói đâu đó rằng nếu như Nỗi buồn chiến tranh là góc nhìn chiến tranh của một người miền Bắc Việt Nam thì The Sympathizer là góc nhìn về chiến tranh Việt Nam từ góc độ một người miền Nam. Đọc rồi thì thấy không hẳn như vậy.
Cuốn tiểu thuyết bắt đầu từ những ngày cuối tháng 4 năm 75, khi Sài Gòn sụp đổ và người Mỹ đang tháo chạy. Nhân vật xưng tôi, người kể chuyện, là một điệp viên Cộng sản cài trong bộ máy cảnh sát của chế độ Sài Gòn với vai trò trợ lý cho một viên tướng cảnh sát. Anh này được lệnh của cấp trên cùng thoát sang Mỹ để tiếp tục báo cáo tin tức về hoạt động chống phá cách mạng từ Mỹ của viên tướng kia cũng như của người Việt ở nước ngoài. Viên tướng rồi sẽ tổ chức được một lực lượng vũ trang nhỏ đưa về Thái Lan, dự định xâm nhập biên giới Việt Nam từ đó. Anh điệp viên, vì lý do muốn bảo vệ người bạn của mình, một chuyên gia ám sát do CIA đào tạo, đã chống lệnh cấp trên mà cùng về trong chuyến đi này. Những gì đón chờ anh và đồng đội tại Việt Nam không quá khó để đoán ra.
Phần lớn cuốn sách là lời thú tội của anh viết trong trại giam. Vài chương cuối thuật lại những gì xảy ra trong trại giam, những găp gỡ bất ngờ, và khoảnh khắc anh nhận ra, among others, cái gì quý giá hơn độc lập tự do. Chúng ta đều biết đó là cái gì!
Cuốn sách không hẳn là góc nhìn về chiến tranh. Cuốn sách là góc nhìn vào chính mình của một người vừa thuộc về hai nơi chốn vừa chơi vơi không thuộc về nơi nào. Không thuộc về bên này cũng không thuộc về bên kia. Không thuộc về Mỹ cũng chẳng thuộc về Việt Nam. Thậm chí, để cho chủ đề không thuộc về đâu thêm trọn vẹn, tác giả còn cho nhân vật của mình là một đứa con lai nửa Việt nửa Pháp. Số phận của anh ta vì thế định mệnh là một số phận bi kịch.
Trừ vài chỗ hơi trầm trọng, thì The Sympathizer là một cuốn sách well-written. Đoạn tả cảnh tháo chạy ở sân bay Tân Sơn Nhất hồi hộp như xi nê hành động. Đoạn tả cảnh tra tấn trong trại giam thì giống như phim Hitchcock. Nhiều đoạn viết về văn hoá Mỹ và văn hoá Việt Nam đích đáng. Chẳng hạn, viết về người Mỹ, thông qua phát ngôn của một Việt Cộng:"Americans are a confused people because they can't admit this contradiction. They believe in a universe of divine justice where the human race is guilty of sin, but they also believe in a secular justice where human beings are presumed innocent. You can't have both...They pretend they are eternally innocent no matter how many times they lose their innocence." (Người Mỹ là một dân tộc hoang mang/rối rắm bởi lẽ họ không thừa nhận mâu thuẫn này. Họ tin vào một vũ trụ với công lý Chúa trời mà ở đó giống người là có tội, nhưng họ cũng tin vào một thứ công lý thế tục nơi con người được giả định là vô tội. Ngươi không thể có cả hai...Họ vờ mình vĩnh viễn ngây thơ vô tội bất kể họ đánh mất sự ngây thơ vô tội bao nhiêu lần rồi.) Hay đoạn viết về người Việt: "...the government doing its best to steal from the Americans, the average man doing its best to steal from the goverment, the worst of us doing our best to steal from each other." ("...chính quyền cố hết sức để ăn cắp của người Mỹ, dân thường cố hết sức để ăn cắp của chính quyền, còn đám tệ nhất trong chúng ta thì cố hết sức để ăn cắp lẫn nhau.")
Ngoài ra, đoạn tả mực ống trong cuốn sách này rất có thể khiến ta ngờ vực mỗi khi món mực ống được dọn ra trên bàn ăn, rằng liệu có thằng nhóc nào đã chơi ngẵng với con mực trước khi được cho lên chảo không?
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)